— Về viết lách —

Nghỉ lễ có thời gian, chợt phát hiện ra 3 quý đầu tiên của năm này mình chưa viết gì cả. Trong nháp có vài post, nhưng đều dang dở, bởi vì mình đã vượt qua cái ý niệm mà mình muốn viết trước khi viết xong, hoặc bị tắc tị không thể giải quyết rốt ráo được ý niệm vì không có đủ phổ dữ liệu – nhưng sau đó quay lại thì không biết tiếp nối thế nào. Rồi tự thấy rằng những thứ lời lẽ đã viết xuống dài dòng quá, mà lại chẳng có cách nào nói cho trọn vẹn, thỏa đáng, dễ hiểu.

Thôi thì mình sẽ không cố để viết một cách thỏa đáng, và trọn vẹn, dễ hiểu. Tinh thần lập ra blog này, vốn dĩ cũng chẳng phải thế.

Với mục tiêu đã đề ra cho blog này thì phương tiện mà mình thấy dễ dàng hiện tại, là viết như capture lại những đoạn suy nghĩ rời rạc mà tự nó đã được giải thoát ngay sau khi phát sinh không quá lâu, mà không cần phải cố gắng chụp một chuỗi ảnh với về cùng dạng ý niệm – quá khiên cưỡng khi không phát sinh những dạng ý niệm ám ảnh đó.

— Người bạn thuở ấu thơ —

Vài ngày trước mình mơ thấy người bạn – à không 2 người bạn sinh đôi – từng chơi chung từ mẫu giáo lên tiểu học. Vốn dĩ mình không còn nghĩ nhiều về 2 người bạn này và thưở ấu thơ, cho đến 3 năm trở lại đây – mình thường hay nhớ lại quá khứ – như một đoạn phim tua tròn.

Mình từng rất quý hai đứa, quý đến nỗi tuy gương mặt và dáng dấp hai đứa giống nhau đến bạn bè cùng lớp và thầy cô chẳng thể phân biệt, nhưng mình có thể nhìn bóng lưng từ xa xa mà biết được. Mình quý cả hai đứa nó vì mình rất ít bạn, tuy nhiên mình phải thú nhận dù rất rất tội lỗi rằng tuy mình luôn cố tỏ ra không thiên vị (tụi nó rất hay so đo với nhau về sự khác biệt, và thậm chí còn cạch mặt nhau để bắt người xung quanh chọn phe, giống nhau và khác nhau gần như là ám ảnh của tụi nó), nhưng trong lòng mình biết mình thiên vị 1 đứa hơn. Lý do kỳ thực cũng chẳng có gì, chẳng qua bởi vì đứa mình thiên vị an tĩnh hơn, nho nhã ít khi tranh cãi với cái thói hay lải nhải của mình. Còn đứa kia thì cực thích ăn miếng trả miếng với mình =))). Mình cứ quánh 1 cái thì nó cứ phải quánh lại cho bằng được, cãi nhau thì không có hồi kết vì chẳng ai chịu thua, lâu lâu còn mắng mình vì những hành động hay lời nói kỳ lạ – nên theo mình lúc đó thì thấy nó cộc cằn, khó chịu =)))

Đến những ngày cuối cùng của tiểu học, mình phát hiện cái đứa nho nhã mà mình thiên vị cả một tuổi thơ như thế đó thực ra đến cùng cũng chả ưa gì mình, thậm chí là khinh thường mình. Sự kiện bộc lộ khinh thường của nó với mình, làm mình lạnh toát, và bừng tỉnh, phát hiện ra kỳ thực giáo viên, những đứa chung lớp, thậm chí gia đình mình và họ hàng đều xem thường đứa trẻ lạc lõng hành xử kì dị, chẳng theo lề lối nào, chẳng quan tâm đến việc làm hài lòng mà cũng chả buồn phản kháng ai là mình. Chỉ là, mình chẳng bao giờ quan tâm đến họ hay tiếp thu bất kì thái độ nào đến từ họ, cho đến khi mình thấy thái độ đó biểu hiện rõ ràng gương mặt của đứa bạn mà mình thiên vị. Đây từng là vết thương thấu xương, cắt đứt mình khỏi tuổi ấu thơ, đến gần đây vẫn là vết sẹo mờ mỗi khi nghĩ tới vẫn cảm thấy lạnh lẽo.

Cũng chính những ngày cuối cùng này, mình nhận ra người bạn cộc cằn kia kỳ thực rất trân trọng tình bạn thời thơ ấu đó. Mình nhớ như in hình ảnh của cậu ấy, khi đó chỉ là một đứa trẻ 11 tuổi, vào ngày học cuối cùng tiểu học, đợi khi mọi người đã ra về gần hết, đã trân trọng đưa tay bắt tay mình, mỉm cười và nói với mình. Mình không nhớ rõ cậu ấy đã nói gì, có lẽ là tạm biệt, có lẽ là chúc mình may mắn trong kỳ thi sắp tới, mình không thể nhớ rõ nữa, có lẽ vì cậu ấy quá khẩn trương nên nói rất nhanh, có lẽ vì mình quá bất ngờ nên không nghe kịp, nhưng mình vẫn nhớ điều cậu nói đã làm cho mình cảm thấy rất ấm áp.

Giấc mơ kia mình mơ về hai người bạn, 2 đứa vẫn luôn đi chung như hình với bóng từ trước đến giờ. Trong mơ, gương mặt và bóng dáng đứa mình từng thiên vị nay nhạt nhòa như 1 cái bóng, như vết thương kia đã có thể bỏ lại phía sau. Còn mình, mình đã dùng lòng cảm kích của một người có tuổi thơ cô đơn lạc lõng, nhận được sự ấm áp hiếm hoi – thành thật thiên vị, trân trọng đối đãi với cậu ấy – như lẽ ra phải thế, như cậu ấy xứng đáng được như thế.

Nghĩ lại, thì sự nho nhã và an tĩnh của một người chưa chắc đã là sự bao dung, hay dịu dàng. Còn những điều tưởng chừng thô ráp, xù xì, lại có thể là lòng quan tâm chân thành (nhận ra năm 2022).

Nghĩ lại, thì vết thương đó đã làm mình bắt đầu tìm kiếm sự ưu tú và vươn lên – người khác có thể ghét mình và không đồng ý, nhưng sẽ không có ai có thể khinh thường (nhận ra năm 2021).
Tuy là thế sự ưu tú vẫn để lại trong lòng mình một cái bóng – nếu không có sự ưu tú, có lẽ đối với tất cả người khác mình chẳng có gì đáng quý cả. Nhưng khi đang viết đến đây mình chợt nhận ra, kỳ thực vẫn có người trân trọng mình từ rất lâu trước đây – khi mà chẳng ai buồn đoái hoài, khi mãi đến bây giờ ngay đến mình vẫn còn tin rằng lúc ấy mình chẳng có một điều gì đáng quý cả (đến cả mắt nhìn người còn không được sáng cho lắm).

Khi nghĩ lại về thời thơ ấu, mình luôn cảm thấy lạc lõng, cô độc, thậm chí là lạnh lẽo khi nghĩ về chuyện kia (và mình đã nghĩ đến nó nhiều hơn rất nhiều so với những điều khác) – rất may còn có sự ấm áp và trân trọng của cậu ấy, và rất may tuy nó không nổi bần bật như ánh đèn, lại thật sự như viên than hồng ngày đông, bất tri bất giác vẫn có thể sười ấm cho thời kì ảm đạm nhất của của mình, và xua tan cả phức cảm canh cánh trong lòng bấy lâu.

Chẳng thể cảm ơn cậu đủ. Nhưng tớ vẫn muốn cảm ơn cậu, thật nhiều, thật nhiều từ tận đáy lòng.
Hãy hạnh phúc nhé.

— Khắc kỷ —

Mình đã chuyển sang công ty mới. Trước nghỉ việc ở công ty cũ, anh cấp trên cũng chơi khá thân có nói với mình rằng mình là con người khắc kỷ.

Kỳ thực mình chưa bao giờ nghĩ mình là người có kỷ luật bản thân tốt chứ đừng nói đến khắc kỷ. Nhưng khi anh ấy nói mình chợt hiểu ra.

Trước giờ mình thấy mình kỳ thực rất dễ dãi với bản thân. Khi kết luận như thế mình nghĩ đến người bạn cấp ba, 4h sáng thức dậy để học bài và làm việc, nghĩ đến thầy dạy violin của mình từng nói rằng những virtuoso đã tập đàn 8->12h/ngày từ 4 tuổi, và “anh bạn thân” luôn cẩn thận thậm chí là khắc nghiệt với các ý niệm và lý luận của ảnh và của mình, và rất nhiều example khác.

Hừm, với cả mình là 1 Nhân Mã – Thiên Bình chính hiệu, lại còn máu B =))) Một combo rất tùy hứng.

Nhưng khi nhìn bằng con mắt của anh cấp trên, mình phát hiện ra ảnh so sánh mình với những người xung quanh ở cty cũ. Và lạ lùng thay, quả thực nếu so như vậy thì anh ấy đúng.

Ngẫm nghĩ 1 chút, thật ra khởi đầu của mình thấp hơn đa số mọi người nhiều.
Mình chẳng phải đứa trẻ thông minh xuất sắc gì cho cam. Chẳng qua mình sợ hãi việc dậm chân tại chỗ, sợ hãi bị bỏ lại, bị tụt hậu, nên không ngừng đeo đuổi sự tiến bộ, cứ dần dần từng chút tiến về phía trước, tích góp hành trang, lúc ít lúc nhiều. Lại cũng ít nhìn đến người xung quanh nên ít bị ảnh hưởng bởi eclectic standard.
Còn một số, có vẻ càng sống, càng mệt mỏi, càng thỏa hiệp, càng đối phó cho xong, cũng không đeo đuổi một điều gì đó nên cứ dần bị trở ngại bào mòn đi năng lực, và tinh thần.

Thời gian như dòng nước chảy, không tiến ắt lùi.
Tiến lên nữa nào, nhưng đừng quên chăm sóc cho bản thân thật tốt nhé.

— Ánh sáng & Bóng tối —

Hồi tháng 2, khi một vụ bắt bớ, sỉ nhục nhân quyền xảy ra, và tất cả kênh truyền thông thành công dẫn dắt dư luận trong dân chúng (bao gồm một số người quen biết lâu năm với mình) ủng hộ cho việc đó, mình thực sự đã rất tức giận. Mình tức giận đến chảy nước mắt, đến nỗi trái tim mình nóng bừng và đau đớn khi nhìn thấy quyền con người, sự thiện lương bị chà đạp. Mình tức giận, và đau lòng khi mình đang sống trong một công đồng dễ dàng bị dẫn dắt, ở một nơi mà mũi dùi đó có thể chĩa vào bắt cứ ai mà gần như không hề gặp trở ngại nào. Trước đây mình sống khá thờ ơ với xung quanh, nhưng lúc đó trong mình gần như đã phát sinh bóng tối của lòng thù ghét và oán hận, cả mong muốn hủy hoại và trừng phạt.

Hồi tháng 4, đọc lại Ký Ức – mình chợt nhận ra rằng mình chưa thể chạm được đến đáy khía cạnh bóng tối trong Ân Nam Chiêu, cái bóng đêm đã khảm vào tâm anh khi đơn độc bước qua những điều tối tăm, bẩn thỉu của nhân tính. Và vì thế, mình vẫn chưa thể chạm đến chiều sâu của sự kiên cường và bao dung trong ánh sáng.

Và lúc đó mình có một khao khát muốn khám phá bóng đêm ấy, chứ không còn muốn né tránh nó như mình từng làm. Thậm chí mình khao khát đến mức mình muốn đem những thứ mà Ân Nam Chiêu phải trải qua vào giấc mơ của mình, để tự mình nếm trải =)))

Có lẽ vì ý niệm đó, nên gần đây mình xem toàn phim của Nam Koong-min, những bộ phim về sự đấu tranh giữa công lý và tội ác, và những con người đi giữa những lằn ranh đó. Thực sự trước đây mình rất không thích những bộ phim như thế này, và đến giờ mình vẫn cảm thấy rất khó chịu khi xem. Căm ghét, tức giận, phản kháng, muốn đáp trả, muống trừng phạt, muốn những thứ đáng tởm đó biến mất…

Ngoài ra gần đây mình rất lười giúp đỡ người khác. Cảm thấy sự vô tri và đòi hỏi của những người xung quanh như là cái động không đáy, chẳng phải mình chẳng có thứ gì để cho đi, những rồi mình thấy, kỳ thực chẳng ích gì. Như muối bỏ bể thôi.

Ánh sáng trong lòng mình kỳ thực rất mong manh.

Vừa xem phim, vừa theo dõi tiếp những cuộc đấu tranh về nhân quyền, làm mình phải suy nghĩ lại về công lý, tự do, bình đẳng, và luật pháp – những khái niệm rất thường tình, nhưng kỳ thực rất rối rắm, thậm chí rất dễ dàng và rất thường xuyên bị đánh tráo trong vô thức, hoặc có chủ đích. Đến cả John Stuart Mill, cha đẻ của hệ tư tưởng về tự do và công lợi mà nước Mỹ hiện đang theo đuổi cũng phải rất thận trọng khi bàn về thực hành và thực tiễn, mình cảm thấy rằng đến chính ông cũng sợ hãi khi sai lầm trong tư tưởng có vẻ rất bình thường trong thực hành có là sai lầm chí mạng, ảnh hưởng đến cuộc đời của vô số người, sai 1 ly chẳng phải chỉ đi 1 dặm.

Mình muốn tăng độ phong phú của trải nghiệm, muốn đọc tiếp Kant, muốn nghiên cứu Kinh sách thật nghiêm túc, muốn tận dụng tất cả những gì có thể để soi chiếu lại nhận thức luận, và thế giới quan của mình, dù có phải đập bể nát tất cả để xây lại đi nữa. Phải bắt đầu trước khi quá trễ tràng, đến 30 phải có cái thấy rõ ràng, và đến 40 – không còn nghi ngờ.

— Kỳ nghỉ —

Lâu lắm rồi mình chưa có 1 dịp nào phóng túng bản thân, kể cả 2 tuần nghỉ chuyển việc.

Phóng túng đối với mình là quẩy thâu đêm suốt sáng – mà quẩy với mình có nghĩa là đọc – đọc say mê không biết mệt mỏi một thứ gì đó. Việc này chẳng thể xảy ra với các quyển đã đọc, mà khi đọc review để tìm các quyển mới, mình gần như quá chán nản.

Đợt lễ 2/9 này nghỉ 4 ngày mình đã đọc Freud thân yêu (Cửu Nguyệt Hy) trong 24h liên tục. Trước đó khi đọc giới thiệu mình hơi có thành kiến với tựa sách của tác giả, và với theme trinh thám kiểu phá án bằng phân tích tâm lý tội phạm. Nói chung khi đọc về các học thuyết tâm lý học hiện đại (Freud & Jung) mình cho rằng phần lớn phân tâm học của Freud thực superficial và arbitrary (tuy nhiên mình không phủ nhận di sản của Freud trong việc thu hút sự quan tâm của cộng đồng về sức khỏe tâm thần nói chung – là một sự tiến bộ vượt bậc về ý thức hệ của xã hội hiện đại). Nhưng mình đã nhớ đến bài viết của Wednesday về Ngôn Cách & Chân Ý, và mình đã trao gửi lòng tin nơi ấy =)))

Đọc vài chương thì đúng theme mình đang quan tâm luật pháp, công lý, các mặt tối xã hội, nên đu luôn. Và mình không thất vọng xíu nào. Mình thực sự rất, rất, rất thưởng thức Ngôn Cách, ngưỡng mộ nội tâm tĩnh lặng không phán xét hay khó chịu với những điều dường như vượt xa chuẩn mực đạo đức thông thường rất nhiều – cứ thế không bị chi phối, một mực tiến về sự thật. Mình cũng khâm phục sự chính trực bất kể đối tượng của cậu. Đây là những phẩm chất mình rất mong muốn đạt được trong những năm sắp tới.

Và mình cảm thấy đêm phóng túng ấy của mình đáng giá quá đi mất khi thu thập được cặp nam nữ chính đáng học tập & 1 tác giả đáng theo dõi =))) Cảm ơn cậu nhiều nhá Wednesday ơi.

Sep 4, 2022