Nghĩ về sự bất toàn ft. Thất Lang

Nhiều tuần nay sự phiền chán những người xung quanh dâng lên trong lòng như những cơn sóng dồn của những ngày biển động, sóng trước chưa kịp dịu thì lại một con sóng khác lại tràn đến. Có những lúc cao trào, tôi cảm thấy phiền toái và cô độc đến mức muốn chấm dứt sự hiện diện của mình hoàn toàn, về tinh thần thậm chí là cả vật lý, trong tất cả sự tương giao.

Trong nhiều ngày như thế có 2 lần tôi chợt nhớ đến reply của mình trước tâm tình một bạn trẻ comment dưới truyện Mị Công Khanh, bởi vì khi trả lời, tôi thấy nó hé mở cho mình điều gì quan trọng lắm, mà vài tháng rồi từ khi tôi bắt đầu đọc lại các truyện top list cho đến nay vẫn chưa có thời gian nghĩ cho thật kĩ.

Đại ý trong comment bạn nói rằng nhân vật được xây dựng hoàn hảo quá, đến mức để lại trong lòng bạn cái bóng quá lớn, và bạn nghĩ rằng chắc ngoài đời thực sẽ chẳng thể tìm thấy một con người toàn vẹn đến vậy.

Ý nghĩ như thế chẳng mới, thậm chí nó thông thường đến mức gần như người đọc tiểu thuyết nhiều, chẳng ai xem chuyện đó có gì kì lạ để mà nêu lên hay bàn luận thêm nữa. Lúc đó tôi lại cảm thấy có chút thú vị, bởi, người nói ra điều đó có chút nét thơ ngây, chất phác, và chính điều này lại khác biệt dù là so với người thông thường trong giới đọc giả – mà đa số đều với bản tính duy mĩ, truy cầu điều gì đó vượt trên những điều thường nhật, hay là so với những người thông thường khác – đã dạn dày với thực tế cuộc đời đến mức từ bỏ suy tư về những điều lý tưởng.

Khi đối diện với một bạn trẻ chân chất như thế, tôi không kìm được muốn nhắn nhủ bạn vài dòng, từ chính những điều chân thật tôi trải qua và biết được. Ừ, chỉ mới biết được thôi, mà chẳng phải đã hoàn toàn học được, hay qua môn được, là một trong những điều tôi nhắc nhở chính mình mỗi khi đọc hoặc nghĩ về Mị Công Khanh.

Vương Hoằng, Vương Thất lang ấy, chàng cũng đầy bất toàn

À, mà thật ra nếu nhìn chàng từ con mắt của hầu như tất cả mọi người: tộc nhân, phụ tá, danh sĩ, nữ lang trong thành Kiến Khang, thậm chí là cả Nam triều, Thất lang rất hoàn hảo, đặc biệt toàn hảo, chẳng có một vết nứt khuyết nào (đặc biệt là trước khi chàng quen biết Trần thị A Dung). Chàng thông tuệ, tài trí, chàng tuấn mỹ, cao nhã, chàng lạnh nhạt, bất cần, chàng xa vời tựa như trăng sao, chẳng thể chạm tới.

Chàng là sản phẩm đạt tiêu chuẩn xuất sắc, cực mỹ của thời đại ấy. Một thời đại của phong hóa suy đồi sau cơn cực thịnh, của nội chiến – ngoại xâm loạn lạc, của vương triều bại hoại điên cuồng, của phận người vất vưởng như loài ngạ quỷ sống nay chết mai. Sĩ tộc bị vương quyền đề phòng, hoặc lao vào hưởng lạc thú giải sầu qua ngày, hoặc lao vào con đường tranh đoạt chẳng chừa một thủ đoạn nhơ bẩn. Một thời đại với hiện thực tồi tệ đế mức mà từ sâu trong tâm khảm của con người bị dồn nén vây bủa đến tuyệt vọng, để sự phản kháng tinh thần hóa hiện thành hình tượng xã hội duy mĩ mang nhiều nét cực đoan, méo mó.

Một thế đạo chuộng vẻ đẹp thanh tao, gầy yếu. Bởi chỉ có người an nhàn, chẳng chịu chút lao nhọc, khổ cực nào giữa một dòng xoáy loạn lạc đảo điên, mới có thể đẹp đẽ, thanh cao, gầy yếu.

Một thế đạo xem thường vua chúa, lại sùng bái danh sĩ như thần tiên, dù họ dường như chỉ là đám ăn không ngồi rồi, chẳng có cống hiến thực tế nào vào đời sống. Chỉ bởi, danh sĩ chẳng vướng vào tranh đấu vương quyền, vào lo âu thường tục để có cái ăn cái mặc. Họ có thể phóng túng, tự tại, xem thường lề lối xã hội khắt khe. Họ là sự an ủi về mặt tinh thần, là ước mơ của những con người bình dân.

Một thế đạo đặc biệt xem thường phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ có nét đẹp mị hoặc. Bởi dưới thời đại mà ngay cả nam nhân thượng tầng, được mọi ưu đãi giáo dục của xã hội, cũng phải chật vật chống đỡ để leo lên, cũng phải gánh chịu cái nhục nhã của một quốc gia vốn phồn hoa cực thịnh, nay đã thối rữa mục ruỗng trước nanh vuốt ngoại xâm, thì nữ nhân vốn luôn bị coi thường trong xã hội phong kiến lại càng chẳng khác gì là con kiến hôi giữa dòng nước xiết. Còn nữ nhân xinh đẹp, các nàng lại càng là những quân cờ chẳng thể toàn thây.

Thế đạo mà Thất lang chẳng muốn con mình chào đời, bởi vì: “sinh giả nhiều khổ, lao giả nhiều bi, tầm thường giả khả sát”, bởi vì ngay cả như chàng có thể cả đời phú quý an nhàn, có thể tài năng thiên phú hơn người, cũng đã bị một trói buộc tồn tại căn bản, chẳng thể an ổn trước một thời cuộc bi thương, nan tiến nan lui.

Thế đạo đáng thương khi mà cái từ tận sâu linh hồn con người ta, dù ở tầng lớp cao nhất hay thấp nhất của xã hội đều thiếu thốn, lại chẳng dám mơ tới, kỳ thực lại rất giản đơn. Là chút hơi ấm tình người chân thật giữa vô tận lạnh bạc và tuyệt vọng, là sự kiên trinh, một mực bất biến giữa vô vàn thối nát, đảo điên.

… Ánh mắt này rất chuyên chú, giống như mọi từ bỏ, mọi chấp niệm, mọi chua xót, chính là dùng thời khắc đó nhập tương tư vào hồn phách, khắc khát vọng vào linh hồn, cứ thế ngây ngốc, yên lặng biểu lộ ra.
Ánh mắt này rất si mê, rất thâm tình, rất chua xót, rất tương tư, rất tuyệt vọng… Tại thế đạo lạnh bạc, hoang đường bốc đồng này, đã không còn ai si mê không tỉnh ngộ đi thương yêu người khác như thế nữa.
Vương Hoằng đột nhiên cảm thấy trong mắt cay nồng, chàng ngửa đầu im lặng hồi lâu.

Chương 144

Thất lang chàng, đến cùng, dường như có tất mọi thứ mà tất cả thế nhân đương thời khao khát, thèm thuồng. Sao lại bảo chàng chẳng toàn hảo cho được.

Nhưng những người đó, nào có một ai là tri kỷ của chàng, là người thân cận, gần gũi với chàng. Người chàng để trong mắt cũng chỉ là những bạn bè danh sĩ, để trong lòng cũng chỉ có tổ phụ chàng, có Trần Dung. Mà nếu nhìn từ đôi mắt Trần Dung, Thất Lang nhiều khi thực đáng giận, thậm chí có đôi lúc khó mà chịu được con người chàng =)))

Trần Dung là một nữ lang cố chấp. Nàng có một ước nguyện nhỏ nhoi đời trước chẳng thể đạt được vì đã chọn lựa sai lầm, đời này nàng cũng vẫn chỉ một lòng một dạ muốn từ bài học rút ra được vun vén cho mình một đời an nhàn, bình thản. Mà ở chỗ cao khó tránh gió lạnh, Vương Hoằng lại cứ lúc nóng lúc lạnh, lúc muốn đoạn tuyệt lại lôi kéo mãi không buông, ép nàng đến chẳng thể an ổn.

Bạn bè chê cười chàng do dự, mất phong phạm. Nếu không buông được, sao lại chẳng dùng cách cương quyết mà chiếm đoạt. Nếu buông được, sao lại cứ dằng dai, tai tiếng mãi. Vết nứt của chàng là thế đó. Bởi vì để Trần Dung trong lòng nên chẳng muốn ép buộc, thương tổn nàng, mà buông tay thì chàng lại chẳng nỡ thương tổn mình.

Vương Hoằng, Vương Thất lang, cuối cùng thì chàng chẳng phải người ngoan tuyệt. Cũng như một ngày đó chàng chẳng thể tuân lời tổ phụ tự cắt miếng thịt trên tay, thì nay chàng cũng chẳng thể cắt đi miếng thịt trong tim mình.

“Xem ra lão tộc trưởng nói không sai, người như ta, tuy kiêu hùng có tài, nhưng chỉ có chí phụ nhân. Nếu không có người bức bách, nếu không chịu nổi nỗi đau thấu xương, cả đời này, cuối cùng cũng chỉ là người rảnh rỗi bàn chuyện phong nguyệt.”

Chương 189

Nhìn dưới con mắt của nữ tử, Vương Hoằng chẳng phải một tình lang hoàn hảo. Chàng rất vị kỷ, rất tự cho mình là đúng, rất hay quyết định bất chấp mong muốn của người khác, lý trí đến mức có thể đem mạng của người mình yêu ra đặt cược.

Nhìn dưới con mắt danh sĩ đương thời, Vương Hoằng chẳng phải một danh sĩ toàn hảo, bởi lòng chàng xưa nay vẫn còn vương chút chí hư vinh mãi đến ngày kia biết được mệnh mình vốn đoản mới hoàn toàn buông bỏ được.

Nhìn dưới con mắt của gia tộc, Vương Hoằng chẳng phải một tộc nhân hoàn hảo. Chàng nhận được nguồn lực phong phú nhất, giáo dục tốt nhất, chàng thông tuệ, tài trí, nhưng cuối cùng cũng chỉ có thể ngoảnh mặt quay đi trước thời cuộc, trước những phiền toái của xung đột thế lực, trước khuynh hướng của gia tộc.

Nhìn dưới con mắt của quốc gia xã tắc, Vương Hoằng càng chẳng phải bậc hiền tài lương đống. Ngoài sự hiện diện mang lại niềm an ủi về mặt tinh thần cho bá tánh, chàng chẳng làm được gì nhiều.

Nhìn dưới con mắt của một người đọc hiện đại, Lang Gia Vương thất chỉ là 1 công tử phong lưu giữa 1 rừng nam chính cổ trang =)))).

Vương Hoằng, kỳ thực, nếu có thể nhìn chàng rất gần, đủ gần để đặt chàng vào thước đo trực tiếp của vai trò, bổn phận, trong những mối tương quan cụ thể, và trong những kỳ vọng cá nhân, liền thấy chàng cũng thật bất toàn.

Một con người, dù là ở đời thực, hay được cố ý xây dựng một cách lý tưởng trong truyện đi chăng nữa, cũng chẳng thể trọn vẹn tất cả vai trò, tất cả mong đợi của chính mình, của một người khác, và càng chẳng thể thỏa mãn tất cả mọi người.

A Dung, thế gian này mọi việc đều là như thế, hiếm có người hoàn toàn được như ý muốn.[…] Nàng nhìn ánh trăng kia, tròn đến mức tận cùng rồi cũng sẽ khuyết. Hoa kia, nở đến mức cực diễm sẽ tàn lụi. Mưa, dữ dội đến mấy cũng sẽ không kéo dài lâu, gió cũng là như thế. A Dung, việc trên đời cho tới bây giờ đều là vậy, đều có khiếm khuyết, không được như ý muốn […] Nếu nàng cứ chấp niệm, đối với nàng và ta cũng không có lợi gì cả.

Chương 202

Đều nói thử sự cổ nan toàn, thế nhưng bản chất của sự bất toàn, lại còn cả sự toàn hảo để so sánh và đối chiếu với nó rốt cuộc là nằm ở đâu?

Khi viết xong bài này, tôi chợt hiểu.

Chẳng ở đâu cả. Chẳng ở sự vật, chẳng ở người nhìn.

Chỉ là, cái nhìn bị nhuốm màu của mong muốn cá nhân, của sợ hãi, hy vọng, và ẩn ức, của bất toại nguyện tất yếu khi mong muốn mâu thuẫn với mong muốn, khi mong muốn mâu thuẫn với hiện thực.

Chỉ là, cái nhìn bị vương vào những thước đo, những kỳ vọng, mắc vào những thói quen, những hệ quy chiếu tích tập trong tất cả trải nghiệm, tương quan, của đời này, đời trước, đời sau.

Chỉ là, cái nhìn bị hạn chế trong thân tâm này, với 1 mắt, 2 tai, 1 mũi, 1 lưỡi. Thân này, là một con người này, nên chẳng thể nghe, nhìn, nếm, ngửi, sờ như một con người khác, hay như loài cá, loài chim. Tâm này, trong thời-không này, trong trùng trùng nhân duyên, nên chẳng thể thấy nghe khắp cả, chẳng thể nghìn mắt, nghìn tai.

Chỉ là, cái nhìn bị bủa vây, mà lại không biết. Cái nhìn nhận lấy tấm lưới cũ kĩ, hoen ố, rối ren, mắc mứu, ràng buộc đó làm cái chân thật.

Cái nhìn chẳng thể vô tư, hồn nhiên, chất phác, như ánh sáng nhìn vào hư không, như hư không nhìn khắp tất cả chỗ. Chẳng hề nắm bắt, chẳng đi đâu, về đâu.

Khi nào em thôi cô đơn?
Giữa dòng nước cuộn xiết
Giữa mắt lưới ràng rịt

Khi nào em thôi phiền muộn?
Trên bóng ảnh chập chờn
Trên màn chiếu nhàu nhĩ

Khi nào thì em tự do?
Như chưa từng sinh ra,
dù chỉ một lần.

Tương Liễu, Tương Liễu

Lâu rồi không đọc lại truyện của Đồng Hoa, vậy mà bóng áo trắng của Tương Liễu vẫn thấp thoáng phất qua tâm trí tôi những khi tĩnh lặng, khi ở lằn ranh giữa tỉnh và mộng, khi chẳng còn suy tư nào khác chen chân, tựa như một thứ kết tủa huyền phù lì lợm mãi không chịu lắng xuống, cũng mãi chẳng chịu tan đi.

Tương Liễu chưa bao giờ là nhân vật tôi yêu thích, cũng chẳng phải kiểu người mà tôi muốn học tập (thậm chí nghĩ đến hắn thôi đã thấy đau đầu :))). Hắn chẳng phải con cưng của tác giả, hắn chẳng phải anh hùng, cũng chẳng làm được gì vĩ đại. Hắn bất quá chỉ là một tướng quân không lớn không nhỏ, gia nhập tàn quân của một triều đại đã bại trận, khi mà ranh giới của lợi ích nhân dân và lợi ích triều đại đã ngày càng rõ ràng không thể là một. Nhưng dù là quốc gia, hay là triều đại Thần Nông đi nữa, thì vốn dĩ chẳng phải nơi dưỡng lập ra Tương Liễu, cũng chưa cho hắn một ngày công danh nào. Và cũng tại nơi đó phần lớn người dân đã dần chấp nhận quên đi sự huy hoàng của triều đại trước đó, và phát triển tiếp trên sự dung hợp với đế quốc Hiên Viên.

Tương Liễu vậy mà tiếp tục chiến đấu mấy trăm năm bên tướng sĩ tàn quân đến ngày cuối cùng. Hắn không hề bỏ đi, dù sớm thấy đại cục đã định, dù chẳng có ai giữ chân hay ép buộc, dù bị khắp Đại Hoang khinh rẻ, treo thưởng cái đầu yêu quái của hắn. Hắn tận trách bổn phận, giữ vững lập trường nhưng chẳng phải vì danh, cũng chẳng vì lợi, cũng chẳng vì niềm tin lớn lao nào. Hắn có tài năng, có cơ trí, có quyết tuyệt, cũng đã có rất nhiều cơ hội, thế nên nếu như hắn muốn là nghĩa lớn, hay là quyền lực danh vọng, hay chỉ đơn giản là một mái ấm gia đình bên người mình thương yêu, thì hắn đã sớm toại nguyện rồi. Nhưng không, rốt cuộc hắn bỏ qua tất cả những thứ kể trên, và chờ đợi hắn là da ngựa bọc thây, là bị đè bẹp đáng thương trước bánh xe thời cuộc, vậy mà dường như đến cùng hắn cũng chẳng có gì là sợ hãi, bất mãn, hay không cam tâm.

Đến tột cùng hắn vì cái gì? Sinh mệnh mấy trăm năm kia của Tương Liễu, cuối cùng là vì cái gì? Vì cái gì mà sống như thế, vì cái gì mà chẳng từ bỏ, lại vì cái gì mà chết đi?
Phải chăng hắn xem màn này nhân sinh, đến tột cùng, rốt cuộc vì lý do gì, hay chẳng có lý do gì để vì đi nữa thì vẫn cứ là sinh ra, vẫn cứ là chết đi. Vậy nên, hắn vốn hoàn toàn khinh thường cũng chẳng buồn nhìn đến lý do, cũng chẳng coi trọng hai điểm đầu và cuối tất yếu kia, nhàn nhã thong thả, cũng vô vọng như cọng bèo trôi giữa dòng nước, không gì vướng lại.
Còn tôi, phải chăng vốn quá xem trọng cái màn này, cứ nhất nhất phải tìm một lý do, một ý nghĩa, rồi phải một mực tiến lên, nên mỗi khi nghĩ đến hắn thì bị phức cmn cảm luôn rồi :))

Tương Liễu làm tôi trọng chẳng đặng, khinh chẳng đừng, như một cục bánh trôi nuốt không vào, nhổ không ra. Đành phải cố gắng hiểu hắn, cố gắng hiểu cái phần trong tôi luôn chống lại hắn, cũng đồng thời không thoát khỏi hắn.

Quá khứ của hắn chỉ được nhắc đến một cách rời rạc. Tôi muốn hiểu hắn, cố gắng xâu chuỗi từ cái ngày kia, khi Tương Liễu là một nô lệ trong võ đài, đã chiến đấu nhiều năm, bị hành hạ đến tuyệt vọng, cạn kiệt, bên bờ cái chết như Tai Trái ngày ấy, và rồi Cộng Công đã cứu hắn. Hắn bắt đầu chuỗi ngày tự do phiêu bạt, dần trưởng thành; thẳng cho đến một ngày hắn thấy đủ lông đủ cánh để trả ơn cho ân nhân, Tương Liễu đã bước bước chân đầu tiên vào doanh trại Thần Nông.

Một bước chân nhỏ này, có lẽ là mơ mơ hồ hồ không rõ tình thế, vốn là mang theo thành ý chất phác, mang theo tất yếu bước vào. Có một bước đầu, rồi sẽ có bước tiếp theo, khi Tương Liễu chẳng thể trơ mắt đứng nhìn kẻ khác tấn công Cộng Công, hắn đã cầm kiếm lên chiến đấu. Có chiến đấu, ắt có tử vong, thế là thêm một bước chân kia, hắn nhìn binh lính thiêu xác tử sĩ, hát cái bài ca ê a tiễn biệt bi thương đó. Tương Liễu khi đó không có người thân nào khác để nương tựa, không nơi để về, không có tham vọng nào khác thúc giục, đã ở lại doanh trại nơi có ân nhân, có tình đồng đội. Cứ thế, một ngày rồi lại một ngày, một bước nhỏ rồi lại một bước nhỏ, hắn như một chiếc bè xuôi dòng, mà dòng chảy đó là tình cảm, là thói quen, là hồi ức, là bi thương, là sáng cười, tối chết, là thi thể, là sinh mệnh mất đi của đồng đội tích lũy dần theo thời gian… Từng sợi, từng sợi, niệm niệm bện thành tấm lưới thân tâm.

Hắn từng hối hận không, tôi không rõ. Nhưng sự trôi dạt của Tương Liễu đã từng rúng động. Lần đầu tiên là khoảnh khắc hắn gặp lại Tiểu Yêu sau khi về Cao Tân, biết thân phận của nàng, biết nàng là phụ nữ. Khi đó dựa trên phản ứng của Tương Liễu, hắn đã động lòng, và chính bản thân hắn cũng không hề cảnh giác hay chống lại điều đó. Tiểu Yêu thì lại thẳng thừng vạch rõ khoảng cách, nói rằng nếu yêu người như hắn thì còn tuyệt vọng hơn cả chết. Một ngày đó tia tham vọng đầu tiên ẩn chứa chệch hướng vừa mới phát sinh, liền ngay lập tức bị đánh về nguyên hình. Vào lúc đó hắn buộc phải nhận ra, phải đối diện một cách khốc liệt rằng, giả chăng có muốn quay đầu đi nữa, thì cũng không còn được nữa rồi, không thể dừng lại được nữa. Dòng chảy mà hắn xuôi theo đã đẩy hắn đi quá xa, đã trở thành chính hắn, không thể phản bội, cũng chẳng thể dừng lại.

Có lần tôi cũng từng tò mò suy diễn, nếu như lúc đó Tiểu Yêu không tỉnh táo rạch ròi ngay từ niệm phát sinh đầu tiên của Tương Liễu như nàng đã làm, chuyện gì sẽ xảy ra? Phải chăng nàng sẽ trở thành lực kéo lại chiếc bè trôi dạt lãng du bao năm của hắn, để rồi lực kéo mạnh mẽ nhưng lại đơn bạt ấy sẽ chẳng thể thắng nổi dòng nước càng lúc càng xiết mà chiếc bè ấy đã thả vào bao năm, và rồi liệu hai lực giằng co ấy sẽ giằng nát bươm hắn như tràng bi kịch của A Hành và Xi Vưu? Hoặc giả chăng nếu nàng không làm thì khi tỉnh táo lại chính Tương Liễu sẽ tự tạo sự cự tuyệt phân cách không thể vượt qua được như hắn đã làm, tự tàn nhẫn với chính mình để bảo vệ nàng, chứ không ngốc nghếch ngây thơ như A Hành hay Cộng Công, hại mình hại người. Bất quá, làm gì có nếu như, bởi vì như vậy, không thể khác.

Hiểu được Tương Liễu mới thật sự trân trọng được con người hắn. Nếu đã không thể quay đầu, hắn liền quyết dứt bỏ, không ích kỷ làm tổn thương nàng, cũng nguyện ý xây dựng năng lực, bình yên, hạnh phúc, nơi nương tựa khi không có mình cho Tiểu Yêu. Hắn không phản bội lại bổn phận, cũng không hề phụ tri kỷ. Một tấm lòng không tư lợi như chính màu áo trắng của hắn vậy, đến ngay cả tiếng hát mị hoặc của Tệ Quân cũng không cám dỗ được.

Lại nhớ đến Ân Nam Chiêu với thân phận bắt đầu từ bi kịch, và cũng sớm biết trước sẽ kết thúc đầy bi kịch như vậy. Thái độ của Ân Nam Chiêu và Tương Liễu trước thân phận – vai diễn trong màn nhân sinh này – có phần giống nhau. Họ đều thấu suốt những thứ không thể thay đổi, quyết tuyệt chấp nhận nó, không oán trách, không bi đát trước dòng thực tại mà họ đang sống.

Chỉ là, Tương Liễu sơ tâm hắn đến cùng chính là công tử nhàn tản Phòng Phong Bội – như nước chảy bèo trôi, như gió thổi may bay, thanh đạm nhưng lại thiếu vắng phương hướng; ít dục ít cầu, nhưng lại cũng quá chật hẹp. Cả cuộc đời bất cần ấy hẳn là chỉ từng hết lòng lo lắng, vun vén cho hạnh phúc của một người, tham lam hết mức cũng chỉ là thuận lý thành chương trộm đi 37 năm bên người khi say ngủ (dù hắn vốn chỉ cần 1 ngày để đánh thức nàng, như hắn đã làm trong đoạn kết). Tấm lòng Tương Liễu chẳng tư lợi, cũng chẳng vị nghĩa lớn. Thản nhiên nhắm mắt, lòng chưa từng vướng bận.

Còn dù mặt dưới mặt nạ nào, Ân Nam Chiêu vẫn cứ là Ân Nam Chiêu. Thản nhiên nhắm mắt, một nhân sinh này đã dốc trọn một tấm lòng, trọn một sinh mệnh vun vén cho tất cả, sớm đã không tiếc nuối. Bất quá, từng muốn vun vén cho một người nhiều hơn tất cả một chút, lại là không đủ tâm lực và thời gian nữa rồi.

Xét lòng, so với ai đi nữa tự thấy mình không bằng. Còn chấp nhặt mấy thứ lặt vặt trong một màn nhân sinh ngắn ngủi này, nhưng trong chính màn nhân sinh này cũng chưa biết rõ ràng cái vai diễn cần đóng để đóng cho trọn vẹn. Tự hổ thẹn.

May 16, 2021

PS: Thật không ngờ là cuối cùng sẽ viết về Tương Liễu trước khi viết về công tử Cảnh =))), nhưng xem lại bản quy hoạch các bài viết về nhân vật thì thứ tự lại chuẩn. Tương Liễu và Lưu Tuân là hai nhân vậy kiểu ghost gây ra ức chế và bóng ma tâm lý cho mình, =))) nên cuối cùng hóa ra là trong cùng 1 tác phẩm, các ám ảnh ức chế tâm lý lại được viết ra sớm hơn cả các hình tượng đẹp đẽ lý tưởng mà mình hướng đến :)))

Viết ra để bước tiếp.

May 22, 2021

“Này Hiền giả, dừng lại thời ta chìm xuống; bước tới thời ta trôi giạt. Này Hiền giả, không dừng lại, không bước tới, Như Lai vượt khỏi bộc lưu.”

Tương Ưng Bộ, Tương ưng chư Thiên – phẩm Bộc Lưu (dòng nước xiết)

Viết xong, cả tuần vẫn thấy còn một chút ít vướng mắc trong lòng chưa nghĩ thông, chưa nói trọn. Set private, chỉnh sửa, và bổ sung thêm vài đoạn. Tạm được.

June 5, 2021

Đọc lại Trường Tương Tư quyển Trung & Hạ, thấy rằng Đồng Hoa gần như không kể về các luồng diễn biến không có mặt Tiểu Yêu – người chứng kiến chính của câu chuyện. Tuy nhiên Đồng Hoa biệt đãi Tương Liễu ở 2 điểm.

Điểm thứ nhất là ngoài diễn biến hành vi bị giới hạn như các nhân vật khác, thì diễn biến nội tâm của Tương Liễu không bao giờ được viết ra. Ở điểm này Đồng Hoa ưu đãi Chuyên Húc rất nhiều, chị giải bày diễn biến tình cảm phức tạp của Chuyên Húc với Tiểu Yêu, diễn biến động cơ hãm hại Cảnh của hắn… Đối với Cảnh diễn biến tâm lý được viết ít đến đáng thương, còn đối với Tương Liễu gần như zero.

Đồng Hoa tả hắn cũng chỉ giới hạn trong hình tượng tướng quân kiêu ngạo, sắc bén, tính tình thất thường, dễ nổi nóng khi bị động chạm tự ái, hở ra là nói chuyện đổi chác; hoặc gã lãng tử cà lơ phất phơ, thích đùa bỡn, chẳng mấy quan tâm chuyện gì. Và chỉ thế. Người ta chỉ có thể đoán mò y đã nghĩ gì mà lúc thì bỗng dưng vui vẻ, hay bỗng dưng nổi giận, hay trầm mặc không một lời tâm tình suốt 37 năm, hay khi cùng rong chơi quay trở về và Tiểu Yêu nhìn y qua cánh cửa dần khép giữa hai người, hay khi cầm quả cầu băng có nàng người cá tuyệt vọng vẫy gọi chàng người cá một mực quay lưng lại với mình, hay khi đôi mắt y vằn lên những gợn sóng như nước mắt nàng rơi trên bình máu vào lần cuối cùng gặp mặt. Tất cả những điều đó đã diễn ra không một lời giãi bày. Phải chăng ngay cả chính bản thân Tương Liễu không muốn, cũng không dám nhìn nhận. Có biết rõ hay không đi nữa, thì lại có thể thế nào?

Có lẽ chính vì vậy mà Đồng Hoa đã viết một ngoại truyện duy nhất về Tương Liễu. Hẳn là chị cũng đã xót xa và nặng lòng với mớ tâm tư không thể giải bày, chỉ có thể một hơi lại một hơi nuốt ngược vào trong này. Nhưng ngoại lệ này cũng chỉ là một đoạn diễn biến không có mặt Tiểu Yêu, còn Tương liễu hắn, ngay trong chính sự cô độc của mình cũng vẫn chẳng một lời tâm tình :)))). Tỉnh táo và cô ngạo đến như vậy đấy.

Chắc bởi vì đoán già đoán non và biết bao lời chưa nói mà tôi mặc sức suy tư, thoả sức cảm nhận những khúc mắc, những mâu thuẫn và sự không cam lòng của chính tôi trên số phận của hắn nên tôi mới nặng lòng với hắn lâu như vậy.

Tôi nghĩ có lẽ trong một giấc mơ nào đó LT sẽ mặt đối mặt hỏi hắn thay cho tôi, cho Đồng Hoa và cả Tiểu Yêu nữa: “Đó mà là kết cục như ý ư? Ngươi đúng là tên khờ khạo nhất thế gian này! Ngươi không hổ thẹn với Cộng Công, không hổ thẹn với đồng đội đã hy sinh, nhưng liệu ngươi có từng thấy hổ thẹn với bản thân không?”

Và có lẽ hắn sẽ chỉ thản nhiên ngồi đó trên ghềnh đá, một chân duỗi thẳng, một chân co lại, tay gác trên gối, mắt nhìn trăng sáng, tóc và áo trắng như vầng trăng, như bọt biển, trầm mặc mà cười.

June 8, 2021

Chợt nhớ ra rằng hắn từng nói: “Cô vốn quá quan trọng việc được mất”.

Ký ức phiêu tán ngân hà – Ân Nam Chiêu

Lại là lảm nhảm về cuốn sách ấy, lại là nhân vật ấy, và lại là Đồng Hoa – bà mẹ ghẻ của các anh hùng, ghẻ đến mức cả 2 năm rồi chưa ra thêm quyển nào =(

Thế là đúng 1 năm kể từ ngày tôi đọc Ký ức tán lạc tinh hà lần đầu tiên, từ lúc đó đến nay vẫn luôn tự nhủ với lòng mình rằng cần viết gì đó về Ân Nam Chiêu. Tôi tự thấy mình nợ nhân vật ấy, nợ quyển sách ấy, và nợ Đồng Hoa một sự trưởng thành.

Ấy thế nhưng suốt thời gian qua vẫn mãi trù trừ. Phần vì mỗi lần nghĩ lại, những chi tiết của quyển sách mà đặc biệt từng đường nét khắc họa tính cách và cuộc đời của Ân Nam Chiêu vẫn còn quá rõ ràng, sâu đậm. Rõ ràng và sâu đậm đến nỗi gần như không thể ngồi xuống mà đặt mình ra bên ngoài, để bình tĩnh nói một cái cảm tưởng tổng quát, để vô tâm mà đưa ra một cái đánh giá tổng thể về nhân vật ấy.

Thế là một năm đã qua. Đủ dài để đánh giá sự trưởng thành, và để những thứ không quá quan trọng thật sự bị rơi lại ở phía sau.

Ân Nam Chiêu. Ân Nam Chiêu. Thứ làm tôi hoảng hốt về anh khi đọc đó chính là tâm lượng. Cuối cùng thì đã tìm ra được từ ngữ để nói về điều đó.

Một Ân Nam Chiêu khi biết sinh mệnh mình chỉ là một bản sao chép gen được tạo ra với mục đích thí nghiệm, cũng đồng nghĩa với việc bị phủ nhận mọi quyền con người mà vẫn cứ như vậy không hề oán hận. Mẹ ghẻ đã cho anh thời niên thiếu lội tận đáy bùn, bị chà đạp vũ nhục. Nhưng lại như thế mà anh nhìn thấu sinh mệnh, thấu cả những ảo tưởng về sự tốt đẹp hiển nhiên, để có thể cứ tự nhiên như vậy mà bỏ quá cho những hình thức, những kì vọng mà người khác dễ dàng xem là tất yếu hay bình thường.

Một Ân Nam Chiêu đã luôn bình lặng như vậy chuẩn bị cho sự ra đi của mình. Anh đào tạo các vị công tước kế thừa, dần dần rút lui khỏi quyền lực. Một Ân Nam Chiêu vẫn nghĩ mình sẽ sống không đủ lâu để thấy được nền hòa bình giữa loài người và dị chủng thành hiện thực, cũng thấy rõ rằng chỉ dùng một đôi tay dù vô cùng tài giỏi và quyền biến của mình cũng không thể làm được. Ấy thế mà vẫn đem một lòng nhiệt tình cùng liều mạng, lại cùng với không chấp nhất mà làm hết sức mình. Anh đã thấu rõ quyền lực, nhìn rõ chính mình đến đâu để mà không cần phản kháng, tranh giành hay chứng minh một điều gì.

Một Ân Nam Chiêu vẫn luôn biết những người thừa kế anh đào tạo và nâng đỡ không phải ai cũng có niềm tin giống anh rằng nền hòa bình chung là cách tốt nhất để bảo vệ dị chủng trên khắp tinh hà, vậy mà dù có thể anh đã không hề loại trừ họ. Một Ân Nam Chiêu đã không hề tức giận hay oán ghét khi biết có nội gián mà lại còn là trong số những người anh đã dốc lòng đào tạo. Anh nói rằng kẻ đó không phản bội Liên Bang, chỉ là cách bảo vệ Liên Bang của kẻ đó không giống mình. Để rồi khi anh ra đi, tôi vẫn có thể thấy được anh trong tất cả những người khác, trong Lạc Lan và các con của cô, trong Thần Sa, Bách Lí Lam, Tông Ly, Tử Yến, Amy… và trong thế giới mới, và ngay trong chính Sở Mặc, người chủ mưu đảo chính và ám hại Ân Nam Chiêu.

Trong những giây cuối cùng của cuộc đời mình, vâng Sở Mặc hắn đã nghĩ đến những điều mà Ân Nam Chiêu từng nói.

Ân Nam Chiêu đã trở thành một loại tượng đài tinh thần về tự do và bình đẳng của dị chủng. Và thành công của cuộc đời anh không phải là dạy ra những người nghĩ và làm giống như mình, mà chính sự tồn tại của anh, toàn bộ con người anh là một nguồn cảm hứng để cho tất cả bọn họ vươn lên tầm nhìn đó theo cách của riêng họ. Và anh cứ như vậy để cho những cách thức cá nhân tự đấu tranh và chọn lọc.

Ân Nam Chiêu. Ân Nam Chiêu. Tâm lượng anh đủ lớn để dung chứa những thứ mà nhìn từ ngoài vào tưởng như là đối nghịch, dù thứ đó là hoàn cảnh, là con người, hay là cái chết. Bởi vì anh được định nghĩa rộng lớn hơn những thứ đó, bao trùm những thứ đó, nên thật ra chỉ người đọc với tâm lượng chật hẹp là tôi đây mới nhìn thấy sự đối nghịch. Phải thế không? Tựu chung lại thì giới hạn của một con người là tầm nhìn chính con người đó, là thứ mà người đó nghĩ là kết quả cuối cùng, nhỉ? Vậy thì hãy cẩn thận, vì rất thể một ngày mình sẽ tới cái chỗ mà mình nghĩ là cuối cùng đó.

Be careful what you wish for because you just might get it.

Ân Nam Chiêu. Ân Nam Chiêu. Tôi sẽ không nói anh là người có tâm lượng lớn nhất mà tôi từng biết, bởi vì thật sự tôi quá may mắn. Nhưng tôi rất cảm ơn Đồng Hoa đã xây dựng nên một nhân vật như vậy, với đầy đủ những yếu tố quá khứ, nhân sinh quan, hành động cụ thể như thế, cùng thiên anh hùng ca tuyệt vời để một năm qua tôi có thể học một lớp dự thính, và có một sneak peek về tâm lượng ở một level khác hẳn.

Nói gì nữa đây. Hình như em có nói rằng khi dùng cặp mắt của anh để nhìn, em đã cảm ơn Thần Sa vì đã đồng hành cùng Lạc Lan có phải không. Phải, thế đấy, không thì em cũng như mọi con người bình thường khác hay thích đứng về phe này hoặc phe kia và kình chống bên còn lại thôi =))).

謝謝天旭 và hẹn gặp lại vì sẽ còn tiếp tục lang mang ca ngợi những thứ vớ vẩn khác của anh khi viết về các nhân vật khác nữa =))).

Vân Trung Ca – Lưu Tuân (hay là tự lảm nhảm trong lúc lái xe dưới mưa chiều đông)

Gần đây tôi đọc lại tiểu thuyết. Đọc hơn 3 tuần, mười mấy bộ cũng vừa đủ cho hiện tại, chỉ còn vài giọt cuối cùng để tràn ly, để vượt qua. Một bộ nữa, chắc là đủ. Một bộ thật sự hay. Tôi nghĩ mình phải chọn thật kĩ. Đọc kĩ review, đọc vài chương đầu, check hơn chục bộ, cuối cùng mới quyết định nhảy hố Vân Trung Ca – Đồng Hoa. Trong đó, phải nhờ đến bài review này: https://ngahuuthontamvodungu.wordpress.com/cam-nhan-truyen/vi-sao-toi-yeu-van-trung-ca/

Lưu lại đây đường link này. Nhờ nó mà tôi không chỉ được đọc một tác phẩm hay, biết một tác giả tiềm năng, mà còn biết rằng đâu đó cũng có tồn tại một đọc giả như vậy, nếu gặp nhau chắc cũng có thể làm tri kỷ của nhau một đoạn.

Tuyến nhân vật nam là những người làm nên mạch diễn biến chính của truyện. Bộ tứ quyền lực: Lưu Phất Lăng – Lưu Tuân – Mạnh Giác – Hoắc Quang. Trừ Mạnh Giác, ba người còn lại được xây dựng trên các nhân vật và sự kiện lịch sử: Hán Chiêu Đế, Hán Tuyên Đế, và quyền thần Tam triều Vũ-Chiêu-Tuyên.

Đa số review tôi đọc được đều là về Lưu Phất Lăng hoặc Mạnh Giác. Người ta tranh luận với nhau ai mới là nam chính, ai mới là nhân vật hay nhất, ấn tượng nhất. Bản thân tác giả cuối cùng viết một lá thư về hai nhân vật này, xem chừng cũng không quyết được. Tuy nhiên, tôi lại muốn nói nhiều hơn về Lưu Tuân – đứa con ghẻ của tác phẩm và tác giả, và là true villain với đa số người đọc.

Lưu Bệnh Dĩ – Lưu Tuân – Hán Tuyên Đế là nhân vật làm tôi day dứt nhất. Không phải vì tôi đặc biệt yêu thích hắn, cũng không phải vì ấn tượng sâu đậm bởi tính cách tàn nhẫn, hay việc làm quyết tuyệt của hắn, hay chán ghét thái độ vô oán, vô hối với những điều đã gây ra cho những người thân của hắn. Tôi tò mò về hắn nhất trong suốt quá trình đọc vì hầu như tất cả các review không hề nói gì về hắn. Tôi day dứt về hắn nhất sau khi đọc xong là bởi vì nhân vật này như một màng sương mù, một nhân vật quá nhiều tiềm năng để khai thác sâu và rõ ràng hơn vậy mà tác giả cứ cố ý hờ hững (damn, she’s smart).

Hơn một lần tôi tự hỏi mình tâm hắn đã chuyển biến ra sao trong suốt quá trình từ kẻ đầu đường xó chợ, đến khi làm quan, đến khi được phục hồi thân phận, và đến khi đạt được khát vọng đế vương, và rồi mất đi chút hơi ấm tình người cuối cùng sót lại trong đời hắn? Hắn đã nghĩ gì, thấy gì đằng sau tất cả những điều đó? Đồng Hoa đã không hề đề cập tới tâm tư của Bệnh Dĩ suốt tác phẩm, cũng đẩy hết xấu ác cho hắn chẳng một lời giải thích. Vì tất cả những điều đó, đối với tôi hắn là một ẩn số, là một màu xám mờ mịt mà càng lớn tôi lại càng thưởng thức.

Lưu Bệnh Dĩ có tuổi thơ thê thảm tương tự Mạnh Giác và Lưu Phất Lăng, nếu không nói là còn thê thảm hơn hết. Người thân của ba người họ bị giết ngay trước mắt, tứ cố vô thân tiếp tục xoay sở với những thù địch mưu toan luôn rình rập lấy mạng mình. Tuy nhiên nếu Lưu Phất Lăng còn Vu An trung thành, còn kí ức về mẹ, về chị, có giấc mộng đẹp về làn váy xanh tâm giao giữa sa mạc để mong chờ, còn có một trưa hè được Lưu Hạ ném hạt dẻ cho hắn ăn, trải lòng với hắn, đồng ý làm tri kỷ của hắn dù chỉ là để cho qua chuyện; nếu Mạnh Giác còn có người cha nuôi phi thường, hai người anh kết nghĩa “mất nết” nhưng cũng thật lòng che chở, bảo bộc hắn; thì Bệnh Dĩ hắn trong suốt những ngày tháng thơ ấu, bên cạnh máu chảy, đầu rơi, khinh miệt của người xung quanh chưa một lần nếm trải thứ gì gọi là là tri kỷ, tâm giao. Tuy Hứa Bình Quân và những đồng bọn giang hồ cho hắn tình thân, nhưng bản thân Lưu Tuân vì bí mật thân phận, vì thế giới quan quá khác nhau, vì nguy cơ rình rập mà bản thân quá yếu thế, luôn cảnh giác, luôn giấu giếm mọi suy nghĩ của mình.

Bình Quân yêu hắn nhưng cũng tính kế hắn, xem thường hắn, Mạnh Giác cảnh giác hắn, càng tính kế hắn, Phất Lăng thi ơn cho hắn nhưng cuối cùng vẫn là một mực lạnh lẽo với hắn. Hơi ấm tri kỷ duy nhất, làm hắn dốc được chút thực tâm, chút thơ ngây không vụ lợi mà đối đãi chỉ là đoạn thời gian ngắn sau khi hắn đã trưởng thành, gặp gỡ Vân Ca. Đó là lúc họ chơi cờ, nói chuyện phiếm, say rượu dắt nhau tới mộ của tổ tiên hắn vốn là tội nhân tiền triều, được nàng mơ hồ hiểu rõ tâm sự và thân phận mà vẫn yêu mến, vẫn hết lòng giúp đỡ hắn, thành toàn cho hắn, không một chút toan tính riêng nào cho bản thân mình. Trong một trường đoạn đối thoại, sau khi đã đoạt được ngai vàng, Lưu Tuân tự nhận Vân Ca là hình ảnh tượng trưng cho khát vọng vinh hiển, phú quý, tự do không thể với tới lúc còn bần hèn của hắn. Nhưng không chỉ như vậy, Vân Ca cũng chính là hình ảnh thoáng qua duy nhất mà hắn từng phảng phất xem như tình thân. Mà xót xa thay cho hắn, chút xíu trong trẻo đó hắn cũng không dám nắm giữ, để rồi biến thành đắng chát. Càng xót xa hơn khi tấm lòng đó của Vân Ca cũng là bởi nhận lầm hắn là Lưu Phất Lăng mà trao cho.

Tôi vừa ngạc nhiên, vừa không ngạc nhiên chút nào khi cuối cùng Lưu Tuân thẳng tay dùng oán báo ân giết Chiêu đế, nhanh nhẹn hãm hại Vân Ca, phất tay đẩy vợ con mình vào mưu mô tranh đoạt, lưu loát đóng màn kịch ân ái với con kẻ thù, rồi cuối cùng khi nhìn lại hắn cũng vẫn là: “đã đặt cờ thì chớ nói tới hối hận”. Lưu Tuân không nhận được tình người, chưa bao giờ được ai đó bỏ qua lợi ích vì mình, chưa bao giờ biết cái gì gọi là kẻ sĩ chết vì tri kỷ (hơi sến, hahahaha), nên tất yếu hắn không biết như thế nào là vì ai khác mà bỏ qua lợi ích, mà dừng lại, mà vướng bận, mà do dự. Cũng càng không vì ai hay cái gì mà hối tiếc. Việc nên làm thì làm, cờ đến tay thì phất, đóng thật tròn trịa vai của mình. Bởi thế nên khi Phất Lăng còn đang giàn xếp thế cục cho bá tánh, an bài cho tri kỷ, Mạnh Giác còn đang phân vân giữa quyền lực, tình yêu, và thù hận, dể rồi khi cả hai đứa kia đều lang mang, lở dở tất tật, thì Lưu Tuân hắn vô tình, bạc nghĩa cứ thế thẳng tắp một đường đi lên ngai vàng, thành công tập kết và nắm giữ được quyền lực. Ít nhất cũng được việc hơn hai đứa kia, phải không?

Đây chính là sức mạnh của một quyết tâm duy nhất. Làm được không?

Chữ nhẫn được viết là một đao đâm xuống tim. Người có tim mà lại để ở quá nhiều chỗ thì không nhẫn được. Phải thế không?

Bệnh Dĩ có tim không?

Khởi đầu của hắn như vậy, kết thúc của hắn như vậy, con đường của hắn như vậy, đúng như chính hắn khi đã là Tuyên Đế kết luận với Mạnh Giác: “suốt những năm tháng này ta đều là cô gia quả nhân”. Nghe không ra hắn là nói một câu nhận xét bâng quơ tất yếu, hay là đang tự giễu chính mình. Hay là cả hai?

Có những khoảnh khắc tôi tự hỏi mình, ngoài lo sợ và quyết tâm giết người để tranh đoạt khi hắn quay lại thấy Phất Lăng và Lưu Hạ ngồi đó dưới trăng nói mấy chuyện không đầu không cuối, hắn có cảm nghĩ gì ? Nếu từ đầu Lưu Tuân biết rằng Phất Lăng sẽ truyền ngôi cho hắn bất kể là Phất Lăng không chết, bất kể Lưu Hạ là người tri giao với Phất Lăng, liệu rằng Lưu Tuân có xuống tay với Phất Lăng và Vân Ca hay không? Vì rằng, khi đối mặt với Phất Lăng trước khi chết, khi biết được rằng Phất Lăng đã luôn chọn hắn, dường như bản thân hắn đã thực sự có một chút cắn rứt, một chút hổ thẹn, một chút chao đảo khi đối diện với sự bất tư lợi của Phất Lăng, khi hắn biết được mình vốn có lựa chọn khác, ít tàn nhẫn hơn mà vẫn có thể đạt được mục đích. Rồi tôi tự cười nhạo mình. Con người là như vậy, vốn không có thông tin đầy đủ, nhận thức lại méo mó. Méo mó bởi vì người ta không thể phán đoán ra một thứ quá khác với chính mình. Lựa chọn vào từng thời điểm chính là lựa chọn duy nhất. Tất yếu phải vậy thôi. Chưa kể, với tính cách của Lưu Tuân, dù sao cũng sẽ diệt trừ hậu họa. Hoặc là chính trong vô thức sâu thẳm hắn cũng biết kiểu gì hắn cũng sẽ như thế, nên khi xuống tay mới một nhát sạch sẽ, gọn gàng như vậy mà chưa từng cố gắng nghe ngóng, thăm dò thêm.

Trứng có trước, hay gà có trước? Quan trọng sao?

Từ trong sâu thẳm, tại sao tôi lại day dứt về nhân vật này nhiều đến vậy? Vì hắn được xây dựng quá mờ mịt chăng? Vì sự cô độc của hắn chăng? Vì sự không hối hận của hắn chăng? Vì cơn mưa này lạnh lẽo chăng?

Viết ra để bỏ lại. Day dứt về Lưu Tuân vơi nhiều. Nếu đọc lại Vân Trung Ca lần nữa, tự nhủ lòng sẽ dành nhiều thời gian hơn thật công bằng mà cẩn thận xem xét, thưởng thức Mạnh Giác.

Kỉ niệm chiều mưa to, ngày 19/12/2018 – lái xe từ Bình Thạnh qua Quận 5.