Mình từng suy nghĩ mãi rằng thế thì cái gì tạo ra sự khác biệt giữa Ân Nam Chiêu và Tương Liễu. Ngày đó khi bài này viết ra mình nhận định rằng đó là sơ tâm, tuy nhiên vẫn không thể hài lòng với đáp án đó.
Sơ tâm, đến cùng lại là cái gì?
Năm đó nếu người cứu cậu bé dị chủng ấy khỏi đảo nô lệ không phải giáo sư An mà là cha của Sở Mặc, kẻ tin rằng tự do và bình đẳng của dị chủng là sự tuyệt diệt của nhân loại, thì sẽ ra sao?
Hoặc giả cậu bé ấy chưa từng được cứu, mà chỉ được chuyển giao sang một người chủ khác, một nhân loại hay dị chủng bất kì nào trong tinh hà, thế nhưng lại không phải công dân của Liên Bang Odin, không có lý tưởng rằng dị chủng nên có được tự do và bình đẳng.
Hoặc giả bỏ đi hết thời không, phớt lờ mọi tiền đề để sự việc cụ thể khả dĩ xảy ra, thì ân nhân của cậu bé nô lệ ấy cũng có thể là những đứa trẻ như Thần Triêu, Thần Tịch – lớn lên với sự giáo dục rằng dị chủng cũng như nhân loại có thể tư do và bình đẳng (và Đồng Hoa cũng cho chúng ta thoáng xuyên về khả năng này, như 1 điều bất khả được thành toàn ở một thời không với điều kiện khả dĩ).
Thế thì, sẽ có một Ân Nam Chiêu sao? Sẽ có một sơ tâm như thế, lại sẽ có một tấm lòng như thế trong tinh hà sao? Dẫu có thì cũng sẽ không hoàn toàn như thế.
Lại như năm đó, ân nhân của Tương Liễu chẳng phải Cộng Công mà lại là Tiểu Yêu (như nàng từng muốn thế). Sẽ có kẻ lãng tử cố chấp ấy, bởi vì đã không có chỗ để an ổn quay về – để hạnh phúc – để phải so đo tính toán như Tương Liễu sao? —
Điểm bắt đầu không tạo nên kết quả. Điểm tạm gọi là bắt đầu ấy cũng như mọi điểm khác nối đến điểm tạm gọi là kết quả, mà mỗi điểm bất kì do chính mình chọn lại cũng chẳng do mình chọn lấy.
Bắt đầu là vô thủy, lại cũng là chỉ là một, hoặc vài phương diện bất kì được cái nhìn quy chiếu cắt lấy, lại cũng là tại đây và bây giờ, là thực tại hiện tiền, là tiềm năng, là chuyển cơ. Dù rằng trong lưới duyên khởi chằng chịt, tại mỗi điểm vốn dĩ mình không có tất cả mọi lựa chọn, bởi vì mỗi điểm đã luôn bị quy định bởi những điểm phía trước, và những diểm /đường xung quanh. Nhưng đồng thời tinh tế mà nhìn thì mình cũng có không ít lựa chọn, dù nhìn qua mắt thường chúng chẳng khác nhau, hoặc khác nhau chỉ một mảy may. Từ đây mà có thể càng đi càng thong dong. Lại từ đây mà càng phải tinh tế thăm dò, khảo sát.
Kết quả là vô chung, lại cũng là một phương diện được cắt lấy, lại cũng là thực tại hiện tiền, toàn diện và đẩy đủ, là bao hàm đầy đủ toàn bộ chẳng sót lấy một điểm trước đó. Từ đây mà dung, lại từ đây mà càng phải nghiêm mật.
Đọc Ký ức phiêu tán ngân hà lần 4+ while bật playlist Chinese, rồi bỗng dưng nghe đến bài này.
In the memory of 殷南昭
心动 = Love – it’s just that simple
有多久没见你,
yǒu duō jiǔ méi jiàn nǐ
It’s been such a long time since we last met.
以为你在哪里
yǐ wéi nǐ zài nǎ lǐ
So tedious that I kept wondering why you left me on my own.
原来就住在我心底,
yuán lái jiù zhù zài wǒ xīn dǐ,
Until I realized that you have always been here, at the bottom of my heart,
陪伴著我呼吸
péi bàn zhe wǒ hū xī
accompanying me in every single breath that I take.
有多远的距离,
yǒu duō yuǎn de jù lí,
It’s been such a long distance between us.
以为闻不到你气息
yǐ wéi wén bú dào nǐ qì xī
So far away that I could no longer grasp your presence.
谁知道你背影这么长,
sheí zhī dào nǐ bèi yǐng zhè me chǎng
Until I realized that your shadow has always been covering my back,
回头就看到你
huí tóu jiù kàn dào nǐ
accompanying me in every step ahead that I take.
—-
Chorus
过去让它过去, 来不及
guò qù ràng tā guò qù, lái bú jí
The past has gone by; and there is not a single thing reversible.
从头喜欢你 白云 缠绕著蓝天
cóng tóu xǐ huān nǐbái yún chán rào zhe lán tiān
Yet since you came to my life, silver has lined up the cloudy sky.
如果不能够永远走在一起
rú guǒ bú néng gòu yǒng yuǎn zǒu zài yī qǐ
So even if we can no longer walked side by side,
也至少给我们怀念的勇气
yě zhì shǎo gěi wǒ men huái niàn de yǒng qì
grant me the courage to salute memory,
拥抱的权利
yōng bào de quán lì
the grit to embrace pain,
好让你明白 我心动的痕迹
hǎo ràng nǐ míng báiwǒ xīn dòng de hén jì
and the strength to go on, living the love you have fostered in me.
—-
总是想再见你,
zǒng shì xiǎng zài jiàn nǐ,
I have been longing to see you ever since,
还试著打探你的消息
hái shì zhe dǎ tàn nǐ xiāo xī
yet can only feel you through reminiscence of the people you left behind,
原来你就住在我的身体, 守护我的回忆
yuán lái nǐ jiù zhù zài wǒ de shēn tǐ, shǒu hù wǒ de huí yì
However, your heart still lives in mine, watching over our journey.
—-
Biết đến bài hát này khoảng 2-3 tháng trước khi đang xem các MV của Deng Lun. Nhưng mãi tới 1 tuần trước, đọc lại Ký ức phiêu tán ngân hà đến chương 150 trở đi mới thực sự hiểu được tâm tình của bài hát này.
Suốt 1 tuần đó chỉ đọc được hơn 30 chương, đọc thật chậm, thật chậm. Tuần vừa rồi công việc rất frenzy, nhưng chính yếu là e ngại đọc đến chương mà Ân Nam Chiêu không còn nữa.
Ở nhà mùa dịch, tự kỷ giằng vặt tâm lý về cái chuyện này hơn 10 ngày, thúc ép bản thân mình phải đọc tiếp, phải đối diện, và đã bị phản lực không ít; cộng thêm với khối lượng công việc nhiều gấp 3 bình thường… Lâu rồi tâm mình không on the verge of … như vậy.
Giằng co một hồi, hơi hiểu được tại sao mình lại sợ hãi, cự tuyệt điều đó nhiều đến thế. Và quyết định để qua cái tuần sau nữa khi công việc ổn định để từ từ tìm hiểu, vượt qua.
Vốn bài này tôi định viết về Cảnh hoặc về Trường Tương Tư. Tôi đã hứa với lòng minh như thế lâu rồi, nhưng đến ngày hôm nay vẫn là vì nhiều lý do mà không viết xuống được, cũng chưa nghĩ rõ ràng rành mạch. Mặc dù thứ mà tôi nghĩ mình phải học từ Trường Tương Tư là một thứ rất quan trọng. Là một câu trả lời trong giai đoạn này cho câu hỏi “mình là cái gì”, trực tiếp với chính mình chân chân thật thật một lần mà nói ra, mà đối diện.
Bây giờ là 12:14 phút sáng, thường vào giờ này vẫn là nên viết về một chủ đề nhẹ nhàng. Có tính gợi mở nếu không sẽ lại là những cơn nghẹn ngào mắc lại trong lòng. Vẫn là nên viết về những chàng trai đã từng có một vị trí trong lòng tôi, dù là đa số bọn họ là những nhân vật giả tưởng. Có lẽ họ có nhiều điểm chung với nhau, và đại diện cho một niềm khao khát nào đó từ chính đáy lòng của mình, và cả sự trưởng thành của niềm khao khát đó theo thời gian.
— 1. Sherlock Holmes – Young Sherlock Holmes (2006)
Đây hẳn là nhân vật nam đầu tiên mà tôi đặt trong lòng mình. Bắt đầu từ ngày xem bộ phim Young Sherlock Holmes, năm đó hẳn là 2006. Sau đó tôi bắt đầu tìm đọc tất cả truyện về Sherlock của Conan Doyle. Dành dụm mỗi ngày sau giờ học đọc một truyện ngắn hoặc vài chương chuyện dài kể về nhưng chuyến phiêu lưu của ngài thám tử freelance ấy.
Những ấn tượng còn lại trong ký ức thì tôi nể trọng ngài vì khả năng suy luận, vì sự am hiểu sâu rộng của ngài với nhiều lĩnh vực. Cũng vì Sherlock mà tôi bắt đầu nghe các tác phẩm Violin. Và rồi sau này sở thích lớn nhất ngoài đọc sách, và sự đầu tư thời gian lớn nhất ngoài giờ học chính là cây đàn vĩ cầm.
— 2. Phạm Lãi – Tranh Bá xưng hùng (2007)
Ngay sau Sherlock thì chính là Phạm Lãi. Lý do tôi thích Phạm Lãi thì có quá nhiều. Và đến mãi gần đây nghĩ lại về vị quân sư ấy tôi vẫn thấy mình còn nhiều thứ để học, để nghĩ về cả tài năng và cách sống.
Tôi nhớ vẻ mặt anh khi ôm Tây Thi trong lòng. Tôi cũng nhớ gương mặt ấy tại khoảnh khắc anh tắm ngựa. Tôi cũng nhớ bình đạm như thế anh bước ra khỏi triều đình của Việt vương. Nhẫn nại như thế, điềm tĩnh như thế.
Bonus cho hạng mục này chính là chú già “Trần Khôn” =)))
— 3. Paul McCartney – The Beatles (2007)
2007 – 2011 là giai đoạn tôi tự immerse mình trong văn hóa của Phương Tây. Âm nhạc và sách chính là những nguồn dẫn chính. Nghĩ kĩ lại tôi thích Paul đơn giản vì anh là người có gương mặt tuấn tú nhất trong the Beatles, và vì anh là một trong 2 composer chính của nhóm. Các tác phẩm anh sáng tác chính lại tươi sáng như chính nụ cười của anh vậy, và cả 2 điều đó thổi vào tâm hồn hoang mang mệt mỏi của tôi thêm năng lượng để bước tiếp
— 4. Người ấy – Đời tôi (2013)
Giai đoạn 2011 – 2016 là một giai đoạn của những thất vọng, hoang mang, bỡ ngỡ chập chững bước vào cuộc đời. Và dù có những lúc khi hai cục đá đầy gồ ghề lởm chởm là chúng tôi đập vào nhau đầy đau đớn và mệt mỏi, chúng tôi vẫn bầu bạn và cùng trưởng thành trên hành trình của nhau cho đến bây giờ.
— 5. Lưu Phất Lăng – Vân Trung Ca (2018)
Giai đoạn 2017 – 2019 thật sự là giai đoạn mà tôi có những thay đổi trưởng thành về tâm lý, mà Lăng ca ca là nam nhân vật đầu tiên tôi thích sau một thời gian rất dài rất dài. Thật sự là như vậy. Vì chàng mà đến nay tôi vẫn còn bóng ma tâm lý không muốn đọc lại Vân Trung Ca. Cuộc đời chàng đẹp đẽ như một ngôn sao băng vậy, rực rỡ như vậy lại cũng ngay trong chính khoảnh khắc hoa lệ ấy mà tàn lụi. Làm cho người ta đau lòng đến mức dù được cũng không nỡ xem lại khoảnh khắc ấy.
Trước khi Lăng ca ca xuất hiện, câu chuyện thật mờ nhạt, đến khi chàng mất đi, phần còn lại cũng ảm đạm vô sắc. Mà chàng, thì lại chỉ xuất hiện vài chương như thế.
Không giống như sự tiếc nuối của tôi với Ân Nam Chiêu. Trước khi Lạc Tầm đến Thiên Húc đã trải qua mấy chục năm đầy đủ đắng cay từ tầng lớp thấp nhất cho đến khi ngồi lên quyền lực. Khi Lạc Tầm đến họ có 10 năm bầu bạn bên nhau mặc dù không được nói kĩ. Sau khi mặt nạ bị xé rách họ có thêm vài năm cùng nhau kề vai sát cánh, vội vàng tận dụng thanh xuân và sức lực còn lại sau khi cống hiến cho Liên Bang để dành ra cho nhau chút ngọt ngào.
Nên khi Ân Nam Chiêu chết, tôi nghẹn mãi ở trong lòng nhưng nước mắt không rơi. Tôi biết, là một người lãnh đạo lại ở trong loạn thế, lại với một thân phận đặc biệt như vậy, anh đã sớm không hy vọng mình sẽ còn sống. Anh cũng biết quãng thời gian trước mình đánh cắp được lại đầy ý nghĩa như vậy, anh cũng không có gì để còn nuối tiếc gì hơn. Anh đã sớm tiên liệu được cái chết của mình, còn để lại bức thư cho Lạc Tầm. Anh hẳn chỉ là hy vọng, nếu còn sống được đồng hành cùng cô xây dựng thế giới mới, hẳn là quá tốt, nhưng nếu không được thì cũng chẳng có trách móc gì.
Nhưng Lăng ca ca đáng thương của tôi. Chàng chỉ mới 21 tuổi. Chàng lên ngôi khi chỉ mới 8 tuổi, và trả giá cho ngôi báu đó là người thân duy nhất của chàng. Chàng sống với đáy lòng buốt giá và tối tăm như vậy mà lại có thể cho đi tất cả sự tử tế cùng với ánh sáng và ấm áp cho đất nước của mình. Chàng vốn biết kẻ hại mình là Lưu Tuân, cũng không dùng cái tâm địa cá chết lưới rách mà đối đãi. Làm sao tôi có thể không thương quý, kính trọng chàng cơ chứ. Có được bao nhiêu tấm lòng như thế đâu?
Chàng tài giỏi biết bao. Và 13 năm từ khi chàng lên ngôi đó lại là quãng thời gian như thế nào? Trong thời gian ngắn ngủi mà chàng cai trị, khi mà người hiện đại còn học lớp 3 cho đến khi học năm 3 đại học, chàng đã làm được những gì? Chàng đã có thể duy trì những phồn hoa rực rỡ để lại từ Vũ đế, lại còn có thể loại bỏ bớt đi những hư nát mục ruỗng của cực đại vinh hoa đế đến thời Tuyên đế tiếp nối, vẫn còn được đời sau gọi là thời Chiêu Tuyên trung hưng. Thiếu niên ấy 13 năm, hậu cung cũng chỉ có một hoàng hậu chính trị.
Anh mắt chàng lúc nào cũng được miêu tả là trong trẻo. Không trong trẻo sao được khi chàng không có gì để mưu cầu riêng cho chính mình, cũng không có thứ gì của riêng chàng để bảo vệ ? Vậy mà mỗi lần đọc tới sự trong trẻo của đôi mắt ấy, tôi lại chua xót từ tận đáy lòng. Trong trẻo, bóng tối lạnh lẽo cũng chỉ có thể trong trẻo như thế.
Vậy đấy, chàng tên là Phất Lăng , Phất trong “phi nghĩa phất vi” 非議弗為 (việc bất nghĩa không làm), Lăng trong “Tại thượng vị bất lăng hạ” 在上位不陵下 (tại nơi cao không lăng nhục, uy hiếp kẻ dưới). Người đời sau thụy chàng một chữ “Chiêu” trong “Bách tính chiêu minh, hiệp hòa vạn bang” 百姓昭明, 協和萬邦 (soi rọi bách tính, nhiếp phục cân bằng các phe phái, thế lực).
Ngay cả quãng thời gian ngắn ngủi khi gặp lại Vân Ca, chàng vốn muốn ra đi. Chàng lại dùng tất cả tài trí của một bậc đế vương để sắp xếp lại người thừa kế tốt nhất cho mình. Khi chàng biết mình sắp chết, chàng lại dùng tất cả tâm trí để sắp xếp cho Vân Ca, cho cuộc sống của nàng, cũng như là cho tinh thần của nàng. Ca ca nói, Vân Ca nàng hãy nhớ kĩ cuộc đời sẽ có những lúc núi non trùng điệp, đêm tối bao trùm, đá ghề lởm chởm, nhìn như tới bước đường cùng rồi, nhưng chỉ cần kiên trì thêm một chút, sẽ phát hiện ra sau bước đường cùng đó sẽ có một cơ hội sống.
Lăng ca ca, Lăng ca ca. Nếu như quá nhiều truyện đã viết cho các nhân vật lịch sử tự sắp xếp cho chính mình, dàn xếp cái chết đối với địa vị hiện tại để tìm được sự bình an, thì thật sự tôi nghĩ nếu ca ca không làm được, hoặc không làm thì cũng không ai có khả năng làm được điều đó, với trí tuệ đó và tấm lòng đó như anh. Dù là Lăng ca ca trong lòng tôi, hay Lưu Phất Lăng của Đồng Hoa, hay là Hán Chiêu đế Lưu Phất Lăng trong lịch sử.
Đồng Hoa đã để cho anh chết. Nhưng với tôi, tôi lựa chọn tin rằng Hán Chiêu Đế trẻ tuổi ấy với trí tuệ ấy của mình đã sớm ổn ổn thỏa thỏa bước ra khỏi dòng tranh đoạt.
Nguyện nhĩ tam đông noãn Nguyện nhĩ xuân bất hàn Nguyện nhĩ thiên hắc hữu đăng, hạ vũ hữu tán Nguyện nhĩ thiện kì thân Nguyện nhĩ ngộ lương nhân Noãn sắc phù dư sinh Hữu hảo nhân tương bạn
Tôi thích anh khi là Thiên Húc, một chàng sĩ quan bệnh tật, nhưng ấm áp như ánh mặt trời. Tôi cũng thích anh khi anh là Quan chấp chính, với mặt nạ áo choàng đen bí ẩn cùng với thân thể thối rữa. Tôi cũng thích anh khi anh là Đội trưởng đội cảm tử, thô lỗ cọc cằng, ghen tuông với chính mình. Tôi cũng thích anh khi là Ân Nam Chiêu, cơ trí quyết tuyệt mà lại khoan dung, nhân từ như thế. Tôi cũng thích anh khi anh đã ra đi, chỉ còn là đoạn ghi âm và là ký ức của những người khác.
Cũng như Lạc Tầm, tôi nghĩ mình cũng thương quý anh trong tất cả những khuôn mặt khác nhau đó, trọn vẹn đầy đủ không thiếu một mặt nào. Và cho đến bây giờ mỗi khi nghĩ về lúc anh tan ra thành lân quang, tôi vẫn đau xót.
Từ đáy lòng tôi có đôi chút tiếc nuối. Muốn anh được sống tiếp, được cùng người anh thương quý nhưng lại bỏ lại quá nhiều gánh nặng chia sẻ với nhau, được chính mắt nhìn thấy và sống trong thế giới mà anh đánh đổi tất cả để gây dựng.
Hảo tưởng, hảo tưởng hợp nhĩ tại nhất khởi Hợp nhĩ nhất khởi sổ thiên thượng đích tinh tinh Thu thập xuân thiên đích tế vũ
Hảo tưởng, hảo tưởng hợp nhĩ tại nhất khởi Bình khiên khán thiên biên đích lạc nhật Bình khiên thính lâm gian đích điểu ngữ.
Vẫn là nên viết một bài riêng về công tử. Viết về sự ôn nhu của chàng. Về sự khiêm tốn không cần tranh đua, cũng không màng sự ghi nhận của chàng. Về vết thương của chàng. Về sự dịu dàng, bình đạm của chàng đối với cuộc đời và những con người đã dày vò chàng. Về sự mềm mại tận đáy lòng mà chàng đã để lại trong lòng của tôi khi nhắc đến chàng dù trong hoàn cảnh nào.
Đối với tôi, chàng chính là con người trọn vẹn nhất của thứ tôi có thể hình dung về hai chữ “quân” và “tử”.
Thất lang được miêu tả có đôi mắt cao xa như sao trời. Tiếng đàn của chàng rộng lớn lại mang theo mấy phần khổ ải nhân sinh. Chàng hay im lặng không đáp. Chàng hay cười nhợt nhạt.
Trần Dung đứng trước chàng thường không nhìn thẳng. Nhờ vậy mà tôi mới hiểu được 4 câu:
Thanh thanh tử khâm Du du ngã tâm. Thanh thanh tử bội Du du ngã tư.
Chàng nói rằng Vương Thất ta làm gì cũng tự có chủ trương, sao có thể chỉ vì một người, lại còn sao có thể vì thế mà hối hận. Chàng nói ta làm việc tùy ý, khi cần xuất sĩ thì sẽ xuất, không cần thì cả đời ẩn sĩ cũng chẳng sao cả.
Chàng nói chàng là người bạc tình, ngoan tuyệt. Thế mà thâm tình của chàng lại kiên định, quyết tuyệt, dứt khoát không chừa một đường lui nào, cũng không chừa một khe hở nào cho dị tâm của chính mình. Vậy mà cách chàng làm điều đó lại thấu suốt, lại lý tính, lại vững vàng, bình thản đến dĩ nhiên, lạ kỳ như thế.
Chàng sinh ra đã là người phú quý, chàng lại hát “Luận quý tiện, thuyết thị phi, nhâm tha vương hầu tương tương, đào bất quá thổ man thai. Kim nhật phồn hoa, minh triêu yên diệt, tiện thị Vương Tạ phương lan, đương kim chi thế, cận miễn hình tai”.
Chàng lại nói “thế đạo này sinh giả nhiều khổ, lao giả nhiều bi, tầm thường giả khả sát”.
Chàng lại nói chuẩn bị tài sản, biết trước đường lui, rành rẽ mọi sự mới có thể tiến thoái đều được, mới là cái chân thật đằng sau cái vẻ hào nhoáng tưởng như bất cần của danh sĩ.
Chàng thiếu niên ấy đã sớm nhìn rõ ràng như thế.
Thạch lựu bán thổ hồng cân xúc, Đãi phù hoa lãng nhị đô tận, Bạn quân u độc. Nùng diễm nhất chi tế khan thủ, Phương ý thiên trùng tự thúc. Hựu khủng bị thu phong kinh lục. Nhược đãi đắc quân lai hướng thử, Hoa tiền đối tửu bất nhẫn xúc. Cộng phấn lệ, Lưỡng thốc thốc
Dịch:
Thạch lựu chớm bày nhụy son khi xuân sắc phù hoa đều úa rữa sẽ cùng chàng bầu bạn một cành tươi đẹp cùng ngắm nghía Lòng hằng mong mỏi chỉ e gió thu xua màu lục Nếu đợi được chàng đến đó trước hoa nâng chén tỏ tấm tình Phấn hòa lệ xuôi đôi dòng
Khi nhắc đến công tử, khi nghĩ gọi một tiếng quân thì người hiện lên trong lòng mình chính là Cảnh và Thất Lang.
—
Ngoài những cái tên trên thì còn có Dung Viên (Hoa Tư Dẫn), Hoắc Khứ Bệnh (Đại Mạc Dao), Ngôn Cách (Freud thân yêu), Domyouji Tsukasa, Hânzawa Rui (Hana Yori Dango).
Đến đây thì tôi nhận ra phần lớn list này mình là các công tử ôn nhu mất rồi. Mà thật ra tôi vốn luôn thích các anh trai ít nhất là có vẻ ngoài tuấn tú trầm lặng.
Nếu nói những con người trên có điểm những điểm nào chung thì chắc là một số điểm sau:
Tất cả họ đều rất giỏi, đều có một hoặc nhiều khía cạnh trí tuệ vượt xa khỏi người xung quanh, dù là có dễ thấy hay không, có được ghi nhận hay không.
Đa số (trừ Paul & Sherlock), không có nhu cầu hay cố tình tranh giành, chứng mình mình đúng, biện giải thể hiện trí tuệ. Khi cần nói thì sẽ nói, cần mượn danh nghĩa người khác để làm thì mượn. Cũng rất tùy ý, tự nhiên. Việc người khác đánh giá thế nào đều không quan trọng.
Bề ngoài ôn nhu thu liễm, nhưng không nhu nhược, mà ngược lại rất kiên định, nhất quán thậm chí là quyết tuyệt với chính những niềm tin và giá trị cốt lõi mà họ tự xác định, ngay cả khi đứng trước cả những nghịch cảnh có thể lung lạc những điều đó. Nhưng giá trị và niềm tin cốt lõi này không dễ thấy, thường được ẩn sâu trong con người bề ngoài nhìn bình dị và ôn hòa. Ngay cả khi đã biết họ mà thỉnh thoảng vẫn có thể bất ngờ về một số khía cạnh nào đó.
Lương thiện, không mua thầy bán bạn, không dùng người khác làm bàn đạp cho mình tiến lên, đặc biệt là người thân. Tấm lòng dung dị và biết thương xót.
Đó, thật ra thì tôi là một đứa rất một màu. Qua nhiều năm vậy chắc thay đổi lớn nhất là càng lúc càng thích nam nhân tự tại, biết đủ, ít phô trương, nhẫn nại, kiên định, biết rõ chính mình đến mức không có nhu cầu thể hiện mình là như thế nào, và không bị ràng buộc bởi các quy tắc thông thường =))
Để bài này ở đây để bắt đầu lại, để nhắc mình vẫn nợ Thanh Khâu công tử, Trường tương tư, và chính mình một câu trả lời.
PS: để qua ngày review lại, thế mà viết được một mớ tâm tình mà mình nợ Lăng ca ca. Có lẽ mình nghĩ thông rôi chăng, sẽ có thể đọc lại Vân Trung Ca 1 lần?
Lại là lảm nhảm về cuốn sách ấy, lại là nhân vật ấy, và lại là Đồng Hoa – bà mẹ ghẻ của các anh hùng, ghẻ đến mức cả 2 năm rồi chưa ra thêm quyển nào =(
Thế là đúng 1 năm kể từ ngày tôi đọc Ký ức tán lạc tinh hà lần đầu tiên, từ lúc đó đến nay vẫn luôn tự nhủ với lòng mình rằng cần viết gì đó về Ân Nam Chiêu. Tôi tự thấy mình nợ nhân vật ấy, nợ quyển sách ấy, và nợ Đồng Hoa một sự trưởng thành.
Ấy thế nhưng suốt thời gian qua vẫn mãi trù trừ. Phần vì mỗi lần nghĩ lại, những chi tiết của quyển sách mà đặc biệt từng đường nét khắc họa tính cách và cuộc đời của Ân Nam Chiêu vẫn còn quá rõ ràng, sâu đậm. Rõ ràng và sâu đậm đến nỗi gần như không thể ngồi xuống mà đặt mình ra bên ngoài, để bình tĩnh nói một cái cảm tưởng tổng quát, để vô tâm mà đưa ra một cái đánh giá tổng thể về nhân vật ấy.
Thế là một năm đã qua. Đủ dài để đánh giá sự trưởng thành, và để những thứ không quá quan trọng thật sự bị rơi lại ở phía sau.
Ân Nam Chiêu. Ân Nam Chiêu. Thứ làm tôi hoảng hốt về anh khi đọc đó chính là tâm lượng. Cuối cùng thì đã tìm ra được từ ngữ để nói về điều đó.
Một Ân Nam Chiêu khi biết sinh mệnh mình chỉ là một bản sao chép gen được tạo ra với mục đích thí nghiệm, cũng đồng nghĩa với việc bị phủ nhận mọi quyền con người mà vẫn cứ như vậy không hề oán hận. Mẹ ghẻ đã cho anh thời niên thiếu lội tận đáy bùn, bị chà đạp vũ nhục. Nhưng lại như thế mà anh nhìn thấu sinh mệnh, thấu cả những ảo tưởng về sự tốt đẹp hiển nhiên, để có thể cứ tự nhiên như vậy mà bỏ quá cho những hình thức, những kì vọng mà người khác dễ dàng xem là tất yếu hay bình thường.
Một Ân Nam Chiêu đã luôn bình lặng như vậy chuẩn bị cho sự ra đi của mình. Anh đào tạo các vị công tước kế thừa, dần dần rút lui khỏi quyền lực. Một Ân Nam Chiêu vẫn nghĩ mình sẽ sống không đủ lâu để thấy được nền hòa bình giữa loài người và dị chủng thành hiện thực, cũng thấy rõ rằng chỉ dùng một đôi tay dù vô cùng tài giỏi và quyền biến của mình cũng không thể làm được. Ấy thế mà vẫn đem một lòng nhiệt tình cùng liều mạng, lại cùng với không chấp nhất mà làm hết sức mình. Anh đã thấu rõ quyền lực, nhìn rõ chính mình đến đâu để mà không cần phản kháng, tranh giành hay chứng minh một điều gì.
Một Ân Nam Chiêu vẫn luôn biết những người thừa kế anh đào tạo và nâng đỡ không phải ai cũng có niềm tin giống anh rằng nền hòa bình chung là cách tốt nhất để bảo vệ dị chủng trên khắp tinh hà, vậy mà dù có thể anh đã không hề loại trừ họ. Một Ân Nam Chiêu đã không hề tức giận hay oán ghét khi biết có nội gián mà lại còn là trong số những người anh đã dốc lòng đào tạo. Anh nói rằng kẻ đó không phản bội Liên Bang, chỉ là cách bảo vệ Liên Bang của kẻ đó không giống mình. Để rồi khi anh ra đi, tôi vẫn có thể thấy được anh trong tất cả những người khác, trong Lạc Lan và các con của cô, trong Thần Sa, Bách Lí Lam, Tông Ly, Tử Yến, Amy… và trong thế giới mới, và ngay trong chính Sở Mặc, người chủ mưu đảo chính và ám hại Ân Nam Chiêu.
Trong những giây cuối cùng của cuộc đời mình, vâng Sở Mặc hắn đã nghĩ đến những điều mà Ân Nam Chiêu từng nói.
Ân Nam Chiêu đã trở thành một loại tượng đài tinh thần về tự do và bình đẳng của dị chủng. Và thành công của cuộc đời anh không phải là dạy ra những người nghĩ và làm giống như mình, mà chính sự tồn tại của anh, toàn bộ con người anh là một nguồn cảm hứng để cho tất cả bọn họ vươn lên tầm nhìn đó theo cách của riêng họ. Và anh cứ như vậy để cho những cách thức cá nhân tự đấu tranh và chọn lọc.
Ân Nam Chiêu. Ân Nam Chiêu. Tâm lượng anh đủ lớn để dung chứa những thứ mà nhìn từ ngoài vào tưởng như là đối nghịch, dù thứ đó là hoàn cảnh, là con người, hay là cái chết. Bởi vì anh được định nghĩa rộng lớn hơn những thứ đó, bao trùm những thứ đó, nên thật ra chỉ người đọc với tâm lượng chật hẹp là tôi đây mới nhìn thấy sự đối nghịch. Phải thế không? Tựu chung lại thì giới hạn của một con người là tầm nhìn chính con người đó, là thứ mà người đó nghĩ là kết quả cuối cùng, nhỉ? Vậy thì hãy cẩn thận, vì rất thể một ngày mình sẽ tới cái chỗ mà mình nghĩ là cuối cùng đó.
Be careful what you wish for because you just might get it.
Ân Nam Chiêu. Ân Nam Chiêu. Tôi sẽ không nói anh là người có tâm lượng lớn nhất mà tôi từng biết, bởi vì thật sự tôi quá may mắn. Nhưng tôi rất cảm ơn Đồng Hoa đã xây dựng nên một nhân vật như vậy, với đầy đủ những yếu tố quá khứ, nhân sinh quan, hành động cụ thể như thế, cùng thiên anh hùng ca tuyệt vời để một năm qua tôi có thể học một lớp dự thính, và có một sneak peek về tâm lượng ở một level khác hẳn.
Nói gì nữa đây. Hình như em có nói rằng khi dùng cặp mắt của anh để nhìn, em đã cảm ơn Thần Sa vì đã đồng hành cùng Lạc Lan có phải không. Phải, thế đấy, không thì em cũng như mọi con người bình thường khác hay thích đứng về phe này hoặc phe kia và kình chống bên còn lại thôi =))).
謝謝天旭 và hẹn gặp lại vì sẽ còn tiếp tục lang mang ca ngợi những thứ vớ vẩn khác của anh khi viết về các nhân vật khác nữa =))).
Bài này khai triển từ comment tôi viết phân tích chương 302 của truyện, ở chương này các nút thắt tâm lý của nhân vật được tháo mở (và các ức chế sinh lý của người đọc được giải tỏa =)))
Spoiler Alert: nội dung sau đây sẽ tiết lộ plot truyện và kết cục của các nhân vật chính.
Image: breaking dawn at LOBITA land, by Roxane
——————— Lạc Tầm yêu Thiên Húc ánh dương ấm áp, rồi từ đó có thể mở lòng, thấu hiểu, yêu thương Ân Nam Chiêu thoạt nhìn đầy tối tăm, khắc nghiệt. Ân Nam Chiêu yêu Lạc Tầm thiện lương, trong sáng, để từ đó tham lam muốn biết quá khứ của cô, sợ hãi muốn nhìn thấu tương lai của cô, phát hiện ra Lạc Lan chính là cội rễ của Lạc Tầm.
Bùn lầy là nơi hoa sen nở. Bóng tối và ánh sáng cùng chung nhau một nhịp thở. Nếu Ân Nam Chiêu không trải qua những kì thị, ngược đãi vì là một dị chủng, bị mua bán như hàng hóa, trải qua hành hạ tinh thần lẫn thể chất, liệu sẽ có một Quan Chấp Chính thương xót, toan tính cho thân phận dị chủng không chỉ ở Liên Bang Odin mà trên khắp tinh hà? Nếu anh không phải là người nhân bản, không được luật pháp bảo vệ, ai phát hiện ra cũng có thể giết chết, liệu anh có được tấm lòng ẩn bi thương “giỏi đánh giết, mà không thích đánh giết; nắm quyền cao, mà không hề yêu quyền”, hết lòng chọn lọc, đào tạo thế hệ kế thừa? Nếu anh chỉ là một Thiên Húc ấm áp sáng lạn, ai sẽ là người tàn nhẫn với chính mình, lạnh lẽo cô độc, thầm lặng xông pha trong bóng tối bảo vệ Relictus, bảo vệ một hành tinh mà dị chủng như anh có thể sinh sống an toàn và được tôn trọng? Nếu anh không “điên rồ”, không có “lòng dạ ma quỷ”, ai sẽ quyết tuyệt đâm mẫu hạm Nam Chiêu vào mẫu hạm Anh Tiên, hi sinh vô vàn binh lính, gánh chịu tất cả phỉ báng để kéo dài nền hòa bình giữa loài người và dị chủng thêm 50 năm? Nếu anh không trải qua tất cả những phen nhân tình ấm lạnh đó, liệu anh có thể thấy rõ tất cả, để không oán không hối, mỉm cười bình thản khi tất cả những con người anh dùng tất cả để bảo vệ quay lưng lại với mình?
Nếu Lạc Tầm thiện lương, tươi cười không phải là Lạc Lan đã từng khổ đau mất đi gia đình yêu thương nàng sâu đậm, Lạc Tầm sẽ không biết nấu ăn, không bước lên con đường nghiên cứu gen, không có can đảm khiêu chiến giá trị thế tục, không có tấm lòng yêu thương sâu đậm không e ngại, che dấu, cũng không có sự kiên trung bảo vệ những người tin tưởng nàng. Nếu Nữ hoàng Lạc Lan sắc xảo, cứng rắn không từng là Lạc Tầm, mất hết ký ức, phản bội kế hoạch ban đầu, mơ màng dẫn đến cái chết của anh trai, ngây ngô yêu kẻ thù giết cha mẹ, nàng cũng không thể đồng cảm với Ân Nam Chiêu, đồng cảm với thân phận của các dị chủng khác, tìm ra thuốc chữa dị biến, hi sinh mạng sống của mình để xây dựng thế giới mà Ân Nam Chiêu từng ước mơ.
Tôi rất thích hình tượng ẩn dụ Tầm Chiêu đằng của tác giả. Bề ngoài nó tà ác, xấu xí, đầy gai nhọn như hai người bọn họ, nhưng lại chính là thành tố không thể thiếu để kiến lập nên nền bình đẳng giữa con người và con người mang gen dị chủng Cả Ân Nam Chiêu và Lạc Lan từ việc nhận được sự yêu thương, thấu hiểu toàn diện của đối phương mà học được cách chấp nhận, tha thứ cho quá khứ, ôm ấp được cả tốt xấu, thừa nhận cả mặt sáng và tối trong chính mình. Đây là một bài học trưởng thành mà với tính cách cứng rắn, gai góc của hai người họ sẽ khó mà học được nếu không có nhau.
Đồng Hoa qua truyện này thách thức các lằn ranh nhị nguyên rất sâu sắc. Sau khi đọc xong, tôi không thể nào còn bảo trì nổi được cái thái độ cha đời, cười cười, khinh nhờn, phán xét, phân định hời hợt của mình. Mỗi lần thái độ này quay trở lại, lòng tôi lại tự nhiên phát sinh một tia tự nhắc nhở mình cần mở lòng, để thấu hiểu, để chia sẻ, để thương xót. Đúng hay sai là một tiêu đánh giá quá hời hợt, cũng như bất cứ tiêu chí nào. Bởi vậy, đối với tôi, đây là bộ truyện hay nhất, ấn vào tâm tôi bài học sâu sắc nhất.
Không một con người nào là đáng yêu, nhưng ai cũng đáng thương xót cả.
Tôi cũng chưa từng trách Thần Sa phụ bạc và Tử Yến hồ đồ. Bởi vì khi tôi ấn sâu tâm mình vào Ân Nam Chiêu, thành thật cố thấu hiểu con người anh, dùng tấm lòng của anh để cảm nhận, tôi phát hiện mình có thể xót thương cho từng nhân vật một trong suốt câu chuyện. Không trách họ, bởi vì tôi biết được sự yêu thương, thấu hiểu một con người trải qua nhiều đau khổ và mâu thuẫn như Lạc Lan đòi hỏi một tấm lòng từng trải qua đau đớn, mâu thuẫn và bất đắc dĩ tương tự, như tấm lòng của Ân Nam Chiêu. Hoặc là một tấm lòng trong sạch như trẻ nhỏ, ít nhiễm ô bởi các thành kiến, các phân định tốt xấu đúng sai bề ngoài hời hợt, như tấm lòng của Tiểu Hoàn và Tiểu Giác. Tử Yến và Thần Sa khi nhỏ rất sớm đã được lựa chọn, nuôi dưỡng, giáo dục như những người ngồi chiếu trên, nắm giữ vận mệnh của người khác. Họ chỉ là những con người ngây thơ, lờ mờ, cuối cùng bỏ lỡ bóng tối và cả ánh sáng của cuộc đời mình.
Tôi thậm chí đặc biệt thương xót Thần Sa. Tôi thấy mình giống hắn. Chỉ trải qua một ít ấm lạnh, rồi tự khiến mình trở nên lạnh lẽo, từ chối tiếp nhận thêm thương tổn, không còn can đảm nhìn vào bóng tối. Mà vết thương, như Ân Nam Chiêu nói rất đúng: “là cái khe rạch nát sự hoàn mỹ, nhưng cũng nhờ đó mà ánh sáng có thể rọi vào”. Tôi cũng đặc biệt thương xót Thần Sa, bởi vì cùng phải học một bài học dung thứ như Ân Nam Chiêu, như Lạc Lan, nhưng trước đây luôn bài xích bóng tối, trì hoãn, chống đối tiếp nhận, nên đến khi bài học giáng xuống như sấm sét, buộc hắn trả cả vốn cả lãi lại là cả một đời không ngừng day dứt hối tiếc.
Không chạm đáy bóng tối tuyệt đối, người ta cũng không thể có lòng thương, có sức mạnh, có trí tuệ để vươn lên được ánh sáng tuyệt đối. Bây giờ khi nhìn thấy mặt tốt đẹp tôi không còn có thể nhìn thấy nó chỉ là giản đơn và tất nhiên.
Dùng tấm lòng của mình ấn vào anh, tôi cảm nhận rằng, dù sao Ân Nam Chiêu sẽ mỉm cười cảm ơn Thần Sa, bởi vì khi còn là Tiểu Giác, hắn đã thay anh trong 10 năm sớm sớm, chiều chiều, chiếu cố, xót xa, bầu bạn bên cạnh người con gái cô đơn, lòng đầy vết thương, trên vai lại mang theo gánh nặng nghìn cân do chính anh để lại, người mà họ cùng thương mến, người mà anh đã không còn cơ hội để đồng hành, san sẻ. Nếu không có Thần Sa, có lẽ sẽ không ai tổn thương Lạc Lan sâu sắc, nhưng cũng sẽ không có ai là niềm an ủi cho những ngày tháng vất vả của nàng. Tôi nghĩ anh sẽ bình thản gật đầu với Thần Sa, bởi vì cuối cùng khi phải chạm đáy của bóng tối, của tuyệt vọng hắn đã không buông bỏ mà biến khổ đau thành sự bền bỉ, kiên trì gìn giữ ánh sáng mà Ân Nam Chiêu và Lạc Lan đã dùng tất cả để mang lại. Âu cũng là không phụ bạc tấm lòng của cả hai từng đối với hắn. Một lần lại một lần, dùng tấm lòng của Ân Nam Chiêu, tôi vậy mà lại cảm ngộ ra được một chút gì gọi là tình thương, là vì người không chút so đo, toàn tâm toàn ý chúc phúc, vui vẻ. Lúc phát hiện, chính bản thân cũng bất ngờ. ———————————- Foot note: A khác A. A khác không A. A khác (vừa A vừa không A) A khác không (vừa A vừa không A)
Cách đây 4 năm, hiểu được 2 vế đầu. Hơn 4 năm sau, vật đổi sao dời, cuối cùng đọc xong quyển này cảm ngộ sự thay đổi, trưởng thành của Lạc Lan tôi bắt đầu mơ hồ hiểu được 2 vế sau. Chỉ có điều A là gì thì vẫn hoàn toàn chưa biết =)))) Mong cho tôi và tất cả mọi người chạm đến bóng tối sâu thẳm nhất, vươn tới ánh sáng đẹp đẽ nhất, và thấy được không hai.
Cabine de Roxane 