Du du ngã tư, hay là “My List through ages”

Vốn bài này tôi định viết về Cảnh hoặc về Trường Tương Tư. Tôi đã hứa với lòng minh như thế lâu rồi, nhưng đến ngày hôm nay vẫn là vì nhiều lý do mà không viết xuống được, cũng chưa nghĩ rõ ràng rành mạch. Mặc dù thứ mà tôi nghĩ mình phải học từ Trường Tương Tư là một thứ rất quan trọng. Là một câu trả lời trong giai đoạn này cho câu hỏi “mình là cái gì”, trực tiếp với chính mình chân chân thật thật một lần mà nói ra, mà đối diện.

Bây giờ là 12:14 phút sáng, thường vào giờ này vẫn là nên viết về một chủ đề nhẹ nhàng. Có tính gợi mở nếu không sẽ lại là những cơn nghẹn ngào mắc lại trong lòng. Vẫn là nên viết về những chàng trai đã từng có một vị trí trong lòng tôi, dù là đa số bọn họ là những nhân vật giả tưởng. Có lẽ họ có nhiều điểm chung với nhau, và đại diện cho một niềm khao khát nào đó từ chính đáy lòng của mình, và cả sự trưởng thành của niềm khao khát đó theo thời gian.

— 1. Sherlock Holmes – Young Sherlock Holmes (2006)

Đây hẳn là nhân vật nam đầu tiên mà tôi đặt trong lòng mình. Bắt đầu từ ngày xem bộ phim Young Sherlock Holmes, năm đó hẳn là 2006. Sau đó tôi bắt đầu tìm đọc tất cả truyện về Sherlock của Conan Doyle. Dành dụm mỗi ngày sau giờ học đọc một truyện ngắn hoặc vài chương chuyện dài kể về nhưng chuyến phiêu lưu của ngài thám tử freelance ấy.

Những ấn tượng còn lại trong ký ức thì tôi nể trọng ngài vì khả năng suy luận, vì sự am hiểu sâu rộng của ngài với nhiều lĩnh vực. Cũng vì Sherlock mà tôi bắt đầu nghe các tác phẩm Violin. Và rồi sau này sở thích lớn nhất ngoài đọc sách, và sự đầu tư thời gian lớn nhất ngoài giờ học chính là cây đàn vĩ cầm.

— 2. Phạm Lãi – Tranh Bá xưng hùng (2007)

Ngay sau Sherlock thì chính là Phạm Lãi. Lý do tôi thích Phạm Lãi thì có quá nhiều. Và đến mãi gần đây nghĩ lại về vị quân sư ấy tôi vẫn thấy mình còn nhiều thứ để học, để nghĩ về cả tài năng và cách sống.

Tôi nhớ vẻ mặt anh khi ôm Tây Thi trong lòng. Tôi cũng nhớ gương mặt ấy tại khoảnh khắc anh tắm ngựa. Tôi cũng nhớ bình đạm như thế anh bước ra khỏi triều đình của Việt vương. Nhẫn nại như thế, điềm tĩnh như thế.

Bonus cho hạng mục này chính là chú già “Trần Khôn” =)))

— 3. Paul McCartney – The Beatles (2007)

2007 – 2011 là giai đoạn tôi tự immerse mình trong văn hóa của Phương Tây. Âm nhạc và sách chính là những nguồn dẫn chính. Nghĩ kĩ lại tôi thích Paul đơn giản vì anh là người có gương mặt tuấn tú nhất trong the Beatles, và vì anh là một trong 2 composer chính của nhóm. Các tác phẩm anh sáng tác chính lại tươi sáng như chính nụ cười của anh vậy, và cả 2 điều đó thổi vào tâm hồn hoang mang mệt mỏi của tôi thêm năng lượng để bước tiếp

— 4. Người ấy – Đời tôi (2013)

Giai đoạn 2011 – 2016 là một giai đoạn của những thất vọng, hoang mang, bỡ ngỡ chập chững bước vào cuộc đời. Và dù có những lúc khi hai cục đá đầy gồ ghề lởm chởm là chúng tôi đập vào nhau đầy đau đớn và mệt mỏi, chúng tôi vẫn bầu bạn và cùng trưởng thành trên hành trình của nhau cho đến bây giờ.

— 5. Lưu Phất Lăng – Vân Trung Ca (2018)

Giai đoạn 2017 – 2019 thật sự là giai đoạn mà tôi có những thay đổi trưởng thành về tâm lý, mà Lăng ca ca là nam nhân vật đầu tiên tôi thích sau một thời gian rất dài rất dài. Thật sự là như vậy. Vì chàng mà đến nay tôi vẫn còn bóng ma tâm lý không muốn đọc lại Vân Trung Ca. Cuộc đời chàng đẹp đẽ như một ngôn sao băng vậy, rực rỡ như vậy lại cũng ngay trong chính khoảnh khắc hoa lệ ấy mà tàn lụi. Làm cho người ta đau lòng đến mức dù được cũng không nỡ xem lại khoảnh khắc ấy.

Trước khi Lăng ca ca xuất hiện, câu chuyện thật mờ nhạt, đến khi chàng mất đi, phần còn lại cũng ảm đạm vô sắc. Mà chàng, thì lại chỉ xuất hiện vài chương như thế.

Không giống như sự tiếc nuối của tôi với Ân Nam Chiêu. Trước khi Lạc Tầm đến Thiên Húc đã trải qua mấy chục năm đầy đủ đắng cay từ tầng lớp thấp nhất cho đến khi ngồi lên quyền lực. Khi Lạc Tầm đến họ có 10 năm bầu bạn bên nhau mặc dù không được nói kĩ. Sau khi mặt nạ bị xé rách họ có thêm vài năm cùng nhau kề vai sát cánh, vội vàng tận dụng thanh xuân và sức lực còn lại sau khi cống hiến cho Liên Bang để dành ra cho nhau chút ngọt ngào.

Nên khi Ân Nam Chiêu chết, tôi nghẹn mãi ở trong lòng nhưng nước mắt không rơi. Tôi biết, là một người lãnh đạo lại ở trong loạn thế, lại với một thân phận đặc biệt như vậy, anh đã sớm không hy vọng mình sẽ còn sống. Anh cũng biết quãng thời gian trước mình đánh cắp được lại đầy ý nghĩa như vậy, anh cũng không có gì để còn nuối tiếc gì hơn. Anh đã sớm tiên liệu được cái chết của mình, còn để lại bức thư cho Lạc Tầm. Anh hẳn chỉ là hy vọng, nếu còn sống được đồng hành cùng cô xây dựng thế giới mới, hẳn là quá tốt, nhưng nếu không được thì cũng chẳng có trách móc gì.

Nhưng Lăng ca ca đáng thương của tôi. Chàng chỉ mới 21 tuổi. Chàng lên ngôi khi chỉ mới 8 tuổi, và trả giá cho ngôi báu đó là người thân duy nhất của chàng. Chàng sống với đáy lòng buốt giá và tối tăm như vậy mà lại có thể cho đi tất cả sự tử tế cùng với ánh sáng và ấm áp cho đất nước của mình. Chàng vốn biết kẻ hại mình là Lưu Tuân, cũng không dùng cái tâm địa cá chết lưới rách mà đối đãi. Làm sao tôi có thể không thương quý, kính trọng chàng cơ chứ. Có được bao nhiêu tấm lòng như thế đâu?

Chàng tài giỏi biết bao. Và 13 năm từ khi chàng lên ngôi đó lại là quãng thời gian như thế nào? Trong thời gian ngắn ngủi mà chàng cai trị, khi mà người hiện đại còn học lớp 3 cho đến khi học năm 3 đại học, chàng đã làm được những gì? Chàng đã có thể duy trì những phồn hoa rực rỡ để lại từ Vũ đế, lại còn có thể loại bỏ bớt đi những hư nát mục ruỗng của cực đại vinh hoa đế đến thời Tuyên đế tiếp nối, vẫn còn được đời sau gọi là thời Chiêu Tuyên trung hưng. Thiếu niên ấy 13 năm, hậu cung cũng chỉ có một hoàng hậu chính trị.

Anh mắt chàng lúc nào cũng được miêu tả là trong trẻo. Không trong trẻo sao được khi chàng không có gì để mưu cầu riêng cho chính mình, cũng không có thứ gì của riêng chàng để bảo vệ ? Vậy mà mỗi lần đọc tới sự trong trẻo của đôi mắt ấy, tôi lại chua xót từ tận đáy lòng. Trong trẻo, bóng tối lạnh lẽo cũng chỉ có thể trong trẻo như thế.

Vậy đấy, chàng tên là Phất Lăng , Phất trong “phi nghĩa phất vi” (việc bất nghĩa không làm), Lăng trong “Tại thượng vị bất lăng hạ” (tại nơi cao không lăng nhục, uy hiếp kẻ dưới). Người đời sau thụy chàng một chữ “Chiêu” trong “Bách tính chiêu minh, hiệp hòa vạn bang” , (soi rọi bách tính, nhiếp phục cân bằng các phe phái, thế lực).

Ngay cả quãng thời gian ngắn ngủi khi gặp lại Vân Ca, chàng vốn muốn ra đi. Chàng lại dùng tất cả tài trí của một bậc đế vương để sắp xếp lại người thừa kế tốt nhất cho mình. Khi chàng biết mình sắp chết, chàng lại dùng tất cả tâm trí để sắp xếp cho Vân Ca, cho cuộc sống của nàng, cũng như là cho tinh thần của nàng. Ca ca nói, Vân Ca nàng hãy nhớ kĩ cuộc đời sẽ có những lúc núi non trùng điệp, đêm tối bao trùm, đá ghề lởm chởm, nhìn như tới bước đường cùng rồi, nhưng chỉ cần kiên trì thêm một chút, sẽ phát hiện ra sau bước đường cùng đó sẽ có một cơ hội sống.

Lăng ca ca, Lăng ca ca. Nếu như quá nhiều truyện đã viết cho các nhân vật lịch sử tự sắp xếp cho chính mình, dàn xếp cái chết đối với địa vị hiện tại để tìm được sự bình an, thì thật sự tôi nghĩ nếu ca ca không làm được, hoặc không làm thì cũng không ai có khả năng làm được điều đó, với trí tuệ đó và tấm lòng đó như anh. Dù là Lăng ca ca trong lòng tôi, hay Lưu Phất Lăng của Đồng Hoa, hay là Hán Chiêu đế Lưu Phất Lăng trong lịch sử.

Đồng Hoa đã để cho anh chết. Nhưng với tôi, tôi lựa chọn tin rằng Hán Chiêu Đế trẻ tuổi ấy với trí tuệ ấy của mình đã sớm ổn ổn thỏa thỏa bước ra khỏi dòng tranh đoạt.

Nguyện nhĩ tam đông noãn
Nguyện nhĩ xuân bất hàn
Nguyện nhĩ thiên hắc hữu đăng, hạ vũ hữu tán
Nguyện nhĩ thiện kì thân
Nguyện nhĩ ngộ lương nhân
Noãn sắc phù dư sinh
Hữu hảo nhân tương bạn

Lý Xuân Hoa: Công tử đi hướng Bắc

— 6. Ân Nam Chiêu – Ký ức phiêu tán ngân hà (2019)

Lý do tôi yêu quý nhân vật này thì vẫn là rất nhiều. Và thông qua cuộc đời của anh mà tôi đã học được một bài học lớn cho chính bản thân mình.

Tôi thích anh khi là Thiên Húc, một chàng sĩ quan bệnh tật, nhưng ấm áp như ánh mặt trời. Tôi cũng thích anh khi anh là Quan chấp chính, với mặt nạ áo choàng đen bí ẩn cùng với thân thể thối rữa. Tôi cũng thích anh khi anh là Đội trưởng đội cảm tử, thô lỗ cọc cằng, ghen tuông với chính mình. Tôi cũng thích anh khi là Ân Nam Chiêu, cơ trí quyết tuyệt mà lại khoan dung, nhân từ như thế. Tôi cũng thích anh khi anh đã ra đi, chỉ còn là đoạn ghi âm và là ký ức của những người khác.

Cũng như Lạc Tầm, tôi nghĩ mình cũng thương quý anh trong tất cả những khuôn mặt khác nhau đó, trọn vẹn đầy đủ không thiếu một mặt nào. Và cho đến bây giờ mỗi khi nghĩ về lúc anh tan ra thành lân quang, tôi vẫn đau xót.

Từ đáy lòng tôi có đôi chút tiếc nuối. Muốn anh được sống tiếp, được cùng người anh thương quý nhưng lại bỏ lại quá nhiều gánh nặng chia sẻ với nhau, được chính mắt nhìn thấy và sống trong thế giới mà anh đánh đổi tất cả để gây dựng.

Hảo tưởng, hảo tưởng hợp nhĩ tại nhất khởi
Hợp nhĩ nhất khởi sổ thiên thượng đích tinh tinh
Thu thập xuân thiên đích tế vũ

Hảo tưởng, hảo tưởng hợp nhĩ tại nhất khởi
Bình khiên khán thiên biên đích lạc nhật
Bình khiên thính lâm gian đích điểu ngữ.

Tân dòng sông ly biệt: Hảo tưởng

— 7. Đồ Sơn Cảnh – Trường Tương Tư (2019)

Vẫn là nên viết một bài riêng về công tử. Viết về sự ôn nhu của chàng. Về sự khiêm tốn không cần tranh đua, cũng không màng sự ghi nhận của chàng. Về vết thương của chàng. Về sự dịu dàng, bình đạm của chàng đối với cuộc đời và những con người đã dày vò chàng. Về sự mềm mại tận đáy lòng mà chàng đã để lại trong lòng của tôi khi nhắc đến chàng dù trong hoàn cảnh nào.

Đối với tôi, chàng chính là con người trọn vẹn nhất của thứ tôi có thể hình dung về hai chữ “quân” và “tử”.

Công tử à. Công tử à. Chỉ nguyện tương bạn.

Đản Tổng: Công tử a

— 8. Vương Hoằng – Mị Công Khanh (2020)

Thất lang được miêu tả có đôi mắt cao xa như sao trời. Tiếng đàn của chàng rộng lớn lại mang theo mấy phần khổ ải nhân sinh. Chàng hay im lặng không đáp. Chàng hay cười nhợt nhạt.

Trần Dung đứng trước chàng thường không nhìn thẳng. Nhờ vậy mà tôi mới hiểu được 4 câu:

Thanh thanh tử khâm
Du du ngã tâm.
Thanh thanh tử bội
Du du ngã tư.

Kinh Thi: Tử Khâm

Chàng nói rằng Vương Thất ta làm gì cũng tự có chủ trương, sao có thể chỉ vì một người, lại còn sao có thể vì thế mà hối hận. Chàng nói ta làm việc tùy ý, khi cần xuất sĩ thì sẽ xuất, không cần thì cả đời ẩn sĩ cũng chẳng sao cả.

Chàng nói chàng là người bạc tình, ngoan tuyệt. Thế mà thâm tình của chàng lại kiên định, quyết tuyệt, dứt khoát không chừa một đường lui nào, cũng không chừa một khe hở nào cho dị tâm của chính mình. Vậy mà cách chàng làm điều đó lại thấu suốt, lại lý tính, lại vững vàng, bình thản đến dĩ nhiên, lạ kỳ như thế.

Chàng sinh ra đã là người phú quý, chàng lại hát “Luận quý tiện, thuyết thị phi, nhâm tha vương hầu tương tương, đào bất quá thổ man thai. Kim nhật phồn hoa, minh triêu yên diệt, tiện thị Vương Tạ phương lan, đương kim chi thế, cận miễn hình tai”.

Chàng lại nói “thế đạo này sinh giả nhiều khổ, lao giả nhiều bi, tầm thường giả khả sát”.

Chàng lại nói chuẩn bị tài sản, biết trước đường lui, rành rẽ mọi sự mới có thể tiến thoái đều được, mới là cái chân thật đằng sau cái vẻ hào nhoáng tưởng như bất cần của danh sĩ.

Chàng thiếu niên ấy đã sớm nhìn rõ ràng như thế.

Thạch lựu bán thổ hồng cân xúc,
Đãi phù hoa lãng nhị đô tận,
Bạn quân u độc.
Nùng diễm nhất chi tế khan thủ,
Phương ý thiên trùng tự thúc.
Hựu khủng bị thu phong kinh lục.
Nhược đãi đắc quân lai hướng thử,
Hoa tiền đối tửu bất nhẫn xúc.
Cộng phấn lệ,
Lưỡng thốc thốc

Dịch:

Thạch lựu chớm bày nhụy son
khi xuân sắc phù hoa đều úa rữa
sẽ cùng chàng bầu bạn
một cành tươi đẹp cùng ngắm nghía
Lòng hằng mong mỏi
chỉ e gió thu xua màu lục
Nếu đợi được chàng đến đó
trước hoa nâng chén tỏ tấm tình
Phấn hòa lệ
xuôi đôi dòng

Tô Thức : Hạ Tân Lang – Hạ Cảnh

Khi nhắc đến công tử, khi nghĩ gọi một tiếng quân thì người hiện lên trong lòng mình chính là Cảnh và Thất Lang.

Ngoài những cái tên trên thì còn có Dung Viên (Hoa Tư Dẫn), Hoắc Khứ Bệnh (Đại Mạc Dao), Ngôn Cách (Freud thân yêu), Domyouji Tsukasa, Hânzawa Rui (Hana Yori Dango).

Đến đây thì tôi nhận ra phần lớn list này mình là các công tử ôn nhu mất rồi. Mà thật ra tôi vốn luôn thích các anh trai ít nhất là có vẻ ngoài tuấn tú trầm lặng.

Nếu nói những con người trên có điểm những điểm nào chung thì chắc là một số điểm sau:

  1. Tất cả họ đều rất giỏi, đều có một hoặc nhiều khía cạnh trí tuệ vượt xa khỏi người xung quanh, dù là có dễ thấy hay không, có được ghi nhận hay không.
  2. Đa số (trừ Paul & Sherlock), không có nhu cầu hay cố tình tranh giành, chứng mình mình đúng, biện giải thể hiện trí tuệ. Khi cần nói thì sẽ nói, cần mượn danh nghĩa người khác để làm thì mượn. Cũng rất tùy ý, tự nhiên. Việc người khác đánh giá thế nào đều không quan trọng.
  3. Bề ngoài ôn nhu thu liễm, nhưng không nhu nhược, mà ngược lại rất kiên định, nhất quán thậm chí là quyết tuyệt với chính những niềm tin và giá trị cốt lõi mà họ tự xác định, ngay cả khi đứng trước cả những nghịch cảnh có thể lung lạc những điều đó. Nhưng giá trị và niềm tin cốt lõi này không dễ thấy, thường được ẩn sâu trong con người bề ngoài nhìn bình dị và ôn hòa. Ngay cả khi đã biết họ mà thỉnh thoảng vẫn có thể bất ngờ về một số khía cạnh nào đó.
  4. Lương thiện, không mua thầy bán bạn, không dùng người khác làm bàn đạp cho mình tiến lên, đặc biệt là người thân. Tấm lòng dung dị và biết thương xót.

Đó, thật ra thì tôi là một đứa rất một màu. Qua nhiều năm vậy chắc thay đổi lớn nhất là càng lúc càng thích nam nhân tự tại, biết đủ, ít phô trương, nhẫn nại, kiên định, biết rõ chính mình đến mức không có nhu cầu thể hiện mình là như thế nào, và không bị ràng buộc bởi các quy tắc thông thường =))

Để bài này ở đây để bắt đầu lại, để nhắc mình vẫn nợ Thanh Khâu công tử, Trường tương tư, và chính mình một câu trả lời.

PS: để qua ngày review lại, thế mà viết được một mớ tâm tình mà mình nợ Lăng ca ca. Có lẽ mình nghĩ thông rôi chăng, sẽ có thể đọc lại Vân Trung Ca 1 lần?

Phạm Lãi – Người anh hùng năm ấy

Còn nhớ mới đó 14, 15 tuổi, xem “Tranh Bá Xưng Hùng”, tôi đem ấn tượng về vai diễn Phạm Lãi của Trần Khôn trong bộ phim, nhập nhằng gom góp với những ghi chép sử ký còn sót lại về Phạm Lãi, đem những mảnh rời rạc đó biểu tượng hóa thành một dạng nhân cách lý tưởng để ở trong lòng.

Mới đó mà đã hơn 10 năm. Cũng từng ấy năm Trần Khôn không xuất hiện trên màn ảnh nhỏ.

Nhiều năm rồi tôi cũng không ít lần tự hỏi mình. Vì cái gì? Cái gì đã khiến cho tôi vẫn còn khâm phục.

15 tuổi tôi thấy Phạm Lãi quá tài giỏi. Thuyết phục các chư hầu như đùa, giúp cả Câu Tiễn lẫn Phù Sai vốn là kẻ thù của nhau đạt được mục đích . 25 tuổi tôi thấy mình nhìn nhận chung chung quá. Phải nói Phạm Lãi rất giỏi nhìn ra cốt lõi vấn đề. Vì vậy có năng lực thuyết phục và cân bằng lợi ích của những bên thoạt nhìn mâu thuẫn lợi ích gay gắt với nhau.

15 tuổi tôi phục Phạm Lãi là con người giữ chữ tín. Giữ chữ tín với cả Ngô vương lẫn Việt vương, với Văn Chủng… 25 tuổi tôi cảm kích Phạm Lãi đã phải từ bỏ vô cùng nhiều thứ để hoàn thành được những lời hứa của mình. Thấu hiểu được để nghiêm túc giữ được một lời hứa, một niềm tin phải trải qua vô cùng nhiều nhẫn nại, cũng vô cùng nhiều khổ sở, vô cùng nhiều sự mệt mỏi, vô cùng nhiều nghi ngờ. Nhưng đã không từ bỏ

L_g0013648629

15 tuổi tuổi tôi ngưỡng mộ Phạm Lãi cầm lên được, bỏ xuống được, biết thời thế. 25 tuổi tôi nể tầm nhìn của Phạm Lãi, vì ngay từ đầu chưa bao giờ thực sự cầm lên. Chẳng lẽ chỉ khi Câu Tiễn đánh bại Phù Sai rồi mới có tướng cổ dài, miệng chim, chỉ thích chia hoạn nạn, không muốn chung phú quý ? Giả như có cầm lên thì Phạm Lãi cũng không cầm lên viễn cảnh xưng thần cùng hưởng vinh hoa với Việt vương. Nhưng cũng không vì kết quả cuối cùng mà phủ nhận quá trình, phủ định điểm bắt đầu. Mà ngay từ đầu đó có thể chỉ là một cuộc dạo chơi.

15 tuổi tôi nể Phạm Lãi đi đâu cũng có thể sống tốt. Lên triều thì đệ nhất mưu thần, lui về thì một tay kinh thương cự phú. 25 tuổi tôi nhìn thấy những người kiệt xuất mất đi những thứ tâm huyết mình gây dựng rồi thì suy sụp không thể đứng lên nổi như người thoi thóp chờ chết, mặc dù vẫn còn có thể làm lại. Tôi kính trọng Phạm Lãi tự gây dựng cho mình một tinh thần tự tại với được mất, cũng có năng lực an hảo vượt trên hoàn cảnh.

L_g0013648623

15 tuổi đứng tim vì sự đẹp trai của Phạm Lãi. 25 tuổi nhận ra mình vẫn có thể phát rồ như fan girl về sự đẹp trai cực phẩm của Trần Khôn. Cơ mà đó chỉ là bonus không phải là lý do, vì trước đó xem các phim khác của Trần Khôn chỉ thấy diễn hay chứ cũng không ấn tượng gì. Quan trọng là Trần Khôn diễn vai Phạm Lãi quá tốt, nhận vai ngay tại thời điểm diễn xuất và tâm lý vừa đủ ổn trọng, thuần thục. Cơ mà lạ là phim nào ổng tự thấy ổng đóng hay là phim đó flop thê thảm như phim này và Thiên thịnh trường ca chẳng hạn. ))

chen lun fan li

Viết đến đây phải công nhận một điều là cái gì mà mình càng có nhiều cảm xúc thì khi viết ra đọc như kiểu vô cảm. )))

Nghĩ mãi vẫn không biết có xem Thiên Thịnh Trường Ca hay không, và khi nào xem. Chưa xem thì ngán về độ dài, mà xem rồi chắc chắn sẽ thấy quá ngắn )). Đã vậy còn kiểu tranh đấu quyền mưu tối tăm. Xem thì còn phải để dành khi nào tâm sinh lý tình cảm ở trạng thái tốt nhất, ổn định rồi từ từ cảm thụ. Chậc chậc chậc. Hy vọng vai Ninh Dịch sẽ là một bước ngoặc mới trong trải nghiệm tinh thần của Trần Khôn sau 10 năm vắng bóng tập trung phát triển bản thân và không có vai diễn nào nổi bậc.

PS:

Trần tiểu thúc à, tính đến đúng hôm nay là đúng 20 năm debut của thúc rồi. Thúc có thể bớt soái, và bớt mấy cái biểu cảm yêu nghiệt kia đi được không???? Tại sao tui càng ngày càng già xấu còn thúc thì càng ngày càng mặn và càng yêu nghiệt thế hả???? Có để cho người ta sống hay không???? Cũng muốn hỏi thúc một câu, là phải hay không thúc cố tình chỉ đóng các phim mà nữ chính nhan sắc không bằng thúc??? Thiệt là làm khán giả tức chết ngay từ màn trailer mà!!!!

Điều mình chưa giỏi – No.1: Handling refusal (2019)

Hôm trước xem vô tình xem video Tiên Cookie chấm vòng casting của The Voice, chợt nhận ra rằng mình không giỏi trong việc từ chối người khác, và cũng không giỏi tiếp nhận việc ‘bị’ người khác từ chối.

Còn Tiên, mình nghĩ là bạn ấy giỏi trong việc này. Sự từ chối có vừa đủ sự quyết tuyệt, cũng vừa đủ bình tĩnh và lịch sự. Lại còn gia giảm, điều chỉnh theo từng trường hợp cụ thể.

Quyết tuyệt trông không dễ chịu chút nào, nhưng nếu nghĩ kĩ đó cũng là một loại tử tế. Khi biết chắc chắn là không thể, việc tốt nhất có thể làm cho một người là cứng rắn từ chối. Như vậy để họ không nuôi hi vọng, làm mất thời gian của bản thân và của những người khác. Nói một câu đãi bôi, khéo léo, dễ nghe thì dễ dàng hơn rất nhiều ngay tại thời điểm đó. Nhưng nếu người nghe không đủ tinh tế, hoặc không đủ can đảm để tự mình đối diện với sự thật thì tổn hại về dài hạn sẽ lớn hơn rất nhiều. Ít nhất, nó cũng buộc họ phải một lần thẳng thừng đối diện với điều một người khác thật sự nghĩ về mình (mà hầu hết trường hợp cũng là một phần sự thật về mình). Đó là điều tốt nhất có thể làm đặc biệt là khi không có thời gian hay điều kiện để ở bên cạnh và khuyên nhủ dần dần.

Quan sát cách bạn ấy làm, mình cảm nhận được ‘sự hiểu rõ các lựa chọn’, và động cơ của bạn ấy.

Quay lại bản thân phân tích một chút. Tại sao mình không giỏi handling refusal? Và bản thân sự từ chối có gì làm người ta, nhìn chung muốn lảng tránh như thế?

Khi từ chối một người mình cảm thấy rất bối rối, đặc biệt là nếu thời gian ra để ra quyết định là ngắn. Bởi vì thông thường sự từ chối chưa biết sẽ mang lại điều gì nhưng sẽ mang lại thất vọng và tổn thương ngay tại thời điểm đó. Như vậy lí do của mình, chính là tại thời điểm phải đưa ra quyết định mình không thật sự rõ ràng, chắc chắn về các consequences. Và vì thế các nghi ngờ bất định kiểu: ‘lỡ như’  và ‘biết đâu’ sẽ xuất hiện, dễ dàng gây ra sự dao động và lúng túng. Quyết tuyệt bây giờ chắc chắn gây khó chịu, đã thế biết đâu sẽ bỏ lỡ một thứ đầy cơ hội và ẩn giấu tiềm năng mà mình chưa nhận biết thì sao. Tóm lại, nguồn gốc của không giỏi refusal-handling đến từ hai khía cạnh liên quan lẫn nhau: decision-making và emotion-managing.

Như vậy để quyết tuyệt một cách triệt để, rốt ráo là khi nhìn được các consequences rất rõ ràng, và như thế không còn nghi ngờ và sợ hãi.

Vậy làm sao để nhìn được các consequences rất rõ ràng?

Phải trải nhiều hơn, và nghiệm sâu sắc hơn. Tìm được cái pattern đằng sau sự vận hành của một vài khía cạnh quan trọng nhất của cuộc sống (expertise, career, human relation), trước khi – trong khi – bởi vì đi tìm ra bản tánh chân thật chung nhất của tất cả các vận hành.

Vậy làm sao để nhìn được các consequences rõ ràng, trong khoảng thời gian ra quyết định rất ngắn?

Như trên + thấu được các key factor. Nhìn-nghiệm bao quát, nhìn-nghiệm tỉ mỉ, còn phải nhìn-nghiệm ra các điểm trọng yếu. Thử so thời gian chọn lựa loại trừ dựa trên và ưu tiên các điểm trọng yếu với việc dựa trên tất cả các chi tiết, không theo thứ tự cụ thể nào.

Như vậy, phải tiếp nhận từ chối với tâm thế và động cơ như thế nào?

Hiểu biết rõ ràng, thấu suốt cần phải được cân bằng với động cơ quan tâm chân thành. Nhìn rõ consequences, nhưng không chỉ chọn lựa consequences dựa trên lợi ích cho mình mà cả cho những người có involve nữa.

Ngoài ra phải thấy rõ đó chính là những cơ hội để nhìn-nghiệm. Cơ hội để nhìn lại mình có bỏ sót điều gì không, học cách xem xét từ điểm ra quyết định của người khác, và học cảm thông và thấu hiểu những thứ thoạt nhìn chả có lí tí nào (lí của ai?). Tuy rằng không phải người nào cũng tử tế và hiểu biết, và không đồng ý với họ nhưng bởi vì tất cả là cơ hội, nên tâm thế là biết ơn.

Image Credit:  Suvarnabhumi Airport, Steven Dinh.

Many thanks Steven, for being kind and being critical at the same time.

Em đã thay đổi thế nào trong 1 năm qua?

Em nhận ra trong từng việc mình làm, em có khuynh hướng thiên về khách thể hơn hẳn. Như kiểu mình quá quan tâm về việc hiểu rõ hơn về những thứ xung quanh, hoàn thành mục tiêu khách quan hơn là nhìn xem mình có thực sự muốn hay không, và mình có thể làm tốt những thứ gì nhất. Em hiểu mình quá ít, nên rất dễ bị cuốn theo hoàn cảnh và mệt mỏi trước nó. Giờ biết rồi thì quan sát thôi. Quan sát cho nó kĩ, nó đâu ra đấy, đầy đủ, tử tế đàng hoàng còn hồi trước thì cái gì thích thì quan sát, còn cái nào mình không thích thì lơ tơ mơ. Phải học cách quan sát hẳn đầy đủ rồi mới lựa chọn, còn phải tập kham nhẫn để làm các thứ mình lựa chọn cho nó trọn vẹn.

Với cả gần đây em còn nhận ra mình có một mortal pitfall, mà tới giờ thì mình vẫn là còn rất may mắn nên nó vẫn chưa vật mình ngã sấp mặt. Em cũng bắt đầu việc ghi chép lại cảm xúc và trải nghiệm để không bị quên mất và kích thích mình trải nghiệm sâu sắc và rõ ràng hơn. Rồi trong quá trình viết, em cũng nhận ra có những thứ mình tưởng minh đã hiểu nó rất cặn kẽ và toàn diện rồi, nhưng thực ra không phải thế. Nếu không quan sát bản thân và học được cách kham nhẫn với chính mình thì không thể nhận ra, và cũng không thể chấp nhận nổi tất cả những khiếm khuyết đó để đi sâu hơn được.

À, mà tại sao em nói là kham nhẫn chứ không phải kiên nhẫn.

Em nhận ra em và anh đều là những đứa khá lì lợm và kiên trì. Nếu mình chỉ làm hơn nữa thì tận cùng của nó vẫn chỉ là chấp nhận mấy thứ boring như là một phần giao kèo để đạt được thứ mình muốn. Mà như vậy thì tại chính thời điểm sự chán ghét và khó chịu với details vượt qua được cảm giác thích thú của mình với mục tiêu, thì đó chính là lúc mình từ bỏ.

Học kham nhẫn nó khác hơn kiên nhẫn ở chỗ làm sao để nhìn thẳng vào cả những thứ rất chán và cả cảm giác chán nản của mình để học ra bài học mình chưa học được về mình và về nó. Nếu để ý kĩ, khi mình cảm thấy chán, thấy buồn, thấy tiêu cực là mình hay trốn tránh về mặt tinh thần, mình sẽ tìm cách để giải khuây, để đánh lạc hướng và kích thích sự hưng phấn bằng những cách khác, thay vì học cách chấp nhận nó một cách trực diện và vui vẻ.

Nếu không học cách nhìn nhận và trân quý thực tại cho trọn vẹn và bình đẳng bất chấp nó là như thế nào đi nữa, thì mình sẽ cứ mãi chơi trò lướt sóng cảm xúc. Chỉ khi nào sóng cao thì mình mới thích, mà không có con sóng nào dù cao đến đâu lại không tan vào đại dương cả. Em cũng nhận ra việc chỉ thích sống với những con sóng là nguyên nhân của cảm giác ‘bất khả đắc’, chứ nào phải do cuộc đời này bất toàn. Bởi lẽ khi thực tại đang hiện hữu không có thứ mình trông chờ, mình cố gắng vùng thoát để chạy đến chỗ mình muốn. Còn khi thực tại đang mang lại cho mình sung sướng vui vẻ, mình lại man mác lo sầu thời điểm nó qua đi.

Em cũng thấy rõ để sống được như vậy cần rất nhiều dũng khí. Vì nó ngược ngạo với thói quen xưa nay của mình quá, nó buộc mình phải vượt qua chính cung cách hơn kém, yêu ghét, chọn lựa, chính những cái ưu tiên và lập trường mà mình gọi là mình đó. Nó buộc mình không được nói không với những thứ mình luôn sợ hãi và không muốn chấp nhận. Nhưng không sao, em sẽ cố gắng từng chút từng chút một, ngày qua ngày.

Image: Hong Kong trong mắt em, taken September 2018.

And I can’t believe in the magic called Google

Hôm nay lên Google dịch kết hợp từ điển Hán Việt trong thivien.net để học lyrics bài: 聽說過有一種勇氣就叫做放棄 (nghe nói có thứ dũng khí gọi là buông tay), OST Phong trung kỳ duyên.

Trong lời bài hát, Google dịch 任性 (nhậm tính) là ‘waywardness’, nhìn vào thấy quá thú vị các bạn ạ. Tra kĩ nghĩa thông dụng của waywardness xong phải nói là hoảng hồn luôn. Tinh tế quá mức chịu đựng, quá mức cho phép luôn rồi í, anh trai yêu ạ. Hun. Hun. Hun.

‘Waywardness’ là một từ ghép, hầu như chưa gặp bao giờ ngay cả trong tiếng Anh văn bản. Nhưng nghĩa của nó rất sát và đặc biệt phù hợp với từ ‘nhậm tính’ trong ngữ cảnh này. Thậm chí còn rảnh quá đi tra riêng từ 任性, Google translate cho ra ‘capriciousness’ như là kết quả đầu tiên, và ‘willfulness’ là kết quả thứ 2 mà không hề thấy ‘waywardness’. Điều này cho thấy Google đã có một vốn từ dịch đa dạng không phải lúc nào cũng show ra, và có khả năng chọn lựa từ ngữ phù hợp với ngữ cảnh (chứ không phải chỉ độ phổ biến) rồi bà con ạ, mà còn lựa hơi bị chuẩn. Kinh chưa?

Nhớ ngày nào hồi Google dịch mới ra đời, chất lượng dịch còn ngây ngô chất phác quá thể. Tới mức mấy đứa dấm dở ngoại ngữ còn đem anh í ra làm trò cười thường xuyên (mặc dù chúng nó là đám xài chính). Ngày nào lòng tin vào tiềm năng của Google dịch, tin rằng một ngày nào đó anh í sẽ xóa bỏ rào cản ngôn ngữ, và người ta sẽ có thể tự học ngoại ngữ cùng Google, chỉ đơn thuần là lòng tin của một fan girl, và tầm nhìn của một người thích nghiên cứu và phát triển ngôn ngữ.

Ngày nay, cũng với niềm tin đó vậy mà mình vẫn phải thường xuyên ngạc nhiên vào khả năng kết nối trí tuệ toàn cầu và năng lực học của Google. Wow! Google changed the world.

Dù hiện tại Google translate chỉ mới khá ổn ở việc chuyển ngữ Tiếng Anh sang tiếng khác và ngược lại, vẫn đang rất kém chuyển ngữ các tiếng khác trực tiếp với nhau, nhưng đây không phải big problem. Mình tin một ngày thế giới sẽ không cần translator là người để hiểu văn bản và hội thoại không phải tiếng mẹ đẻ nữa, và ngày đó sẽ rất gần đây thôi. Và lúc đó những đứa hay tự hào về khả năng ngôn ngữ như mình sẽ không còn xem đó là một lợi thế gì quá là big-deal nữa.

Nói cực đoan kiểu fan girl một tí thì: ngày xưa muốn cưới Wikipedia, nhưng ngày nay chỉ một lòng muốn theo anh Google.  ‘Cause I can’t handle this online world without him! Hahaha.

 

PS: Nói một chút về từ ‘nhậm tính’ và ngữ cảnh.

‘Nhậm’ như một tính từ thì có nghĩa là mặc ý, mặc sức (nhậm ý), như một động từ thì nó có nghĩa là gánh vác (nhậm chức). Nhìn chung nghĩ tới từ này mình nghĩ tới một cây tùng đứng giữa trời gió to, mặc cho gió thổi tán cây xao xác nhưng thân cây không hề suy suyển. Nhà văn Kim Dung khi đặt tên cho ‘Nhậm Ngã Hành’ cũng lấy chữa nhậm này, với nghĩa: đường ông thì ông đi, ông kệ bố bọn mày. =)))))

‘Tính’ thì lại khá thâm thúy. 性 gồm bộ tâm bên trái và từ sinh (trong sinh sản). Ý của từ tính ở đây là là bản tánh tự nhiên, là tính chất sanh ra đã có của sự vật, con người, vì vậy cũng khó mà đổi thay được.

Trong bài hát ‘nhậm tính’ lại nằm trong đoạn:

我想我是真的可以 (em nghĩ rằng em đã thật sự có thể)

可以放棄 愛你的任性 (có thể buông tay, có thể thương cả sự cố chấp của anh)

我可以體諒你的決定 (em đã có thể lượng thứ cho quyết định của anh)

我可以接受我的宿命 ( và tiếp nhận số mệnh của mình)

Như vậy ‘nhậm tính’ ở đây có thể được hiểu đại khái là sự cố chấp (của bạn Mạnh Cửu), cái tính cách (gốc -ness) mà con đường tôi lựa chọn cho cả em và tôi, tin tưởng là đúng thì tôi cứ mặc sức đi tới (wayward) không thể lay chuyển được (dù bằng cả tấm chân tình của Kim Ngọc).

 

 

Tưng tửng 2019.05

“Thúy Kiều có thể đi bán rau để cứu cha”

Hahahahahahahahaha. Cười xém sặc!

Cười đến là sảng khoái! Cười lớn như một con điên, xong tự hỏi ủa chứ sao cười dữ dzậy?

E hèm. Thứ nhất phải nói đến context. Đại ý được trích dẫn để warn của các bạn có “tư tưởng xuyên không”, không mang cái thấy hiểu, cái tinh thần đời sống hiện đại để áp dụng vô thời đại khác.

Có ít nhất 3 kiểu chủ thể tư tưởng xuyên không, theo tớ:

Type 1: các bạn rất kiểu mờ mịt, tưng tửng, ngây thơ về nhân tình, thế thái: “ồ, sao thời này người ta dở hơi không biết bơi thế không biết?”; “bế tắc ở trong mắt họ, vốn dĩ hoàn toàn không phải là một vấn đề” etc. Đại ý là các bạn chê người hủ lậu, còn các bạn thì khá là phiến diện. Hehehe, tớ chính là type 1, ngay trong thời hiện đại. Đến nỗi ngay những người thân nhất của tớ thường nhìn tớ kiểu: ồ, con này nó (lại) rớt từ đâu xuống đây!!!??? Hoàn toàn không đùa nhé. Và type 1 này sẽ là chủ thể tạo ra các thể loại drama ăn hại, phá hoại thế giới (physically or mentally). Nếu truyện xuyên không mà có các bạn này chắc là thể loại comedy rồi. Right? Tớ cười là cười chính mình í.

Type 2: các bạn này hay xuất hiện trong truyện anh hùng xuyên không vô cùng lợi hại nè. Kiểu xuyên không trở về cho một mission nào đó. Chủ thể đã học lịch sử, hoặc là nhanh nhạy, có khả năng đánh giá, nắm bắt tình huống, tolerate thực tại tốt. Nói chung các bạn dung hòa được innovation và reality. Cho các bạn 10,000 like. Tớ muốn trở thành cái bộ dạng này nè. Không phải muốn làm anh hùng gì đâu, chỉ muốn bớt phiến diện đi ấy mà. =)))

Type 3: đây là các chủ thể xuyên không ngôn tình bi kịch, sad-ending ấy. Các bạn í thấy nhưng không thể chấp nhận được thực tại, bị cuốn vào vòng xoáy lẩn quẩn, bế tắc của nó không thoát ra được, vì/và không ngừng nhớ nhung về một thực tại khác, thực tại mà các bạn quen thuộc. Ngược tâm chính là đây =(((.

(Type 4: Haizz, tớ không biết nữa. Chắc là kiểu: không xuyên/ none of the above.)

Nói 3 loại rành rọt là vậy, chứ tớ nghĩ ai chắc cũng là tổng hòa của cả 3 kiểu. Ở khía cạnh này thì hàm lượng type 1 nhiều hơn, ở khía cạnh khác thì type 3, etc. Và còn thay đổi theo thời gian nữa.

Đấy, tớ là tớ quán triệt tinh thần biện chứng =)))

Sẵn hôm nay đọc bài thơ Hành lộ nan 3 (Đường khó đi 3) của Lý Bạch, về Lý Tư và các anh hùng hào kiệt đầy bi kịch khác, để đây luôn:

Hữu nhĩ mạc tẩy Dĩnh Xuyên thuỷ (Có tai chớ rửa nước Dĩnh Xuyên)
Hữu khẩu mạc thực Thú Dương quyết! (Có miệng chớ ăn rau Thú Dương)
Hàm quang hỗn thế quý vô danh (Thời thế loạn nên ẩn mình, giấu tài)
Hà dụng cô cao tỷ vân nguyệt! (Cần gì phải như trăng sáng cô ngạo)
Ngô quan tự cổ hiền đạt nhân, (Ta thấy từ xưa người hiền tài)
Công thành bất thoái giai vẫn thân (Thành tựu mà không rút lui đúng lúc đều thiệt thân)
Tử Tư ký khí Ngô giang thượng, (Ngô Tử Tư để xác trên sông Ngô)
Khuất Nguyên chung đầu Tương thuỷ tân. (Khuất Nguyên vùi mình tại sông Tương)
Lục Cơ hùng tài khởi tự bảo, (Lục Cơ hùng tài lại không thể tự bảo vệ)
Lý Tư thuế giá khổ bất tảo, (Lý Tư buông bỏ không sớm đành phải ngậm đắng)
Hoa Đình hạc lệ cự khả văn, (Khi nao lại được nghe tiếng hạc quê)
Thượng Thái thương ưng hà túc đạo? (Ưng xanh rời tổ nay dừng nơi đâu?)
Quân bất kiến: (Người biết không)
Ngô Trung Trương Hàn xung đạt sinh, (Trương Hàn nước Ngô biết thời thế)
Thu phong hốt ức Giang Đông hành. (Gió lạnh thoáng thổi liền quay đầu)
Thả lạc sinh tiền nhất bôi tửu, (Ngồi đây uống cạn chén này)
Hà tu thân hậu thiên tải danh? (Làm chi chờ đợi tiếng thơm muôn đời?)

Nói rồi! Tớ không muốn làm anh hùng hào kiệt gì đâu.

 

P.S.

Sau rốt là tớ cười vì tớ thấy hồi xưa cũng có cho vay thế chấp, có điều hình thức khác hẳn giờ. Thúy Kiều thế chấp thân mình vô lầu xanh lấy cash, sau đó dùng phương án bán hoa để trả nợ. Có điều arrangement không fair lắm vì không quy định lãi suất rõ ràng, nên không có thời hạn tất toán. Nếu có người chuộc ra (thường là với giá cao hơn vốn vay rất nhiều) thì tất cả các thu nhập trước đó đều là tiền lời. Nếu các nàng không chết trẻ vì lao lực hay hoa liễu thì thu nhập trong 10 năm cũng lời chán, sau đó qua 30 có thể bán thanh lý cho người ta để ở đợ. Bảo sao hồi đó kinh doanh lầu xanh nhiều như vậy, lời quá mà.

Nếu là thời này thì Thúy Kiều đã có thể đi vay tín chấp, và dùng phương án bán rau để trả nợ. Còn tớ mà xuyên về thời đó tớ sẽ kinh doanh loại hình cho vay tín chấp hoặc thế chấp lương thiện, rành mạch cho các nàng đỡ khổ.