Mình từng suy nghĩ mãi rằng thế thì cái gì tạo ra sự khác biệt giữa Ân Nam Chiêu và Tương Liễu. Ngày đó khi bài này viết ra mình nhận định rằng đó là sơ tâm, tuy nhiên vẫn không thể hài lòng với đáp án đó.

Sơ tâm, đến cùng lại là cái gì?

Năm đó nếu người cứu cậu bé dị chủng ấy khỏi đảo nô lệ không phải giáo sư An mà là cha của Sở Mặc, kẻ tin rằng tự do và bình đẳng của dị chủng là sự tuyệt diệt của nhân loại, thì sẽ ra sao?

Hoặc giả cậu bé ấy chưa từng được cứu, mà chỉ được chuyển giao sang một người chủ khác, một nhân loại hay dị chủng bất kì nào trong tinh hà, thế nhưng lại không phải công dân của Liên Bang Odin, không có lý tưởng rằng dị chủng nên có được tự do và bình đẳng.

Hoặc giả bỏ đi hết thời không, phớt lờ mọi tiền đề để sự việc cụ thể khả dĩ xảy ra, thì ân nhân của cậu bé nô lệ ấy cũng có thể là những đứa trẻ như Thần Triêu, Thần Tịch – lớn lên với sự giáo dục rằng dị chủng cũng như nhân loại có thể tư do và bình đẳng (và Đồng Hoa cũng cho chúng ta thoáng xuyên về khả năng này, như 1 điều bất khả được thành toàn ở một thời không với điều kiện khả dĩ).

Thế thì, sẽ có một Ân Nam Chiêu sao? Sẽ có một sơ tâm như thế, lại sẽ có một tấm lòng như thế trong tinh hà sao? Dẫu có thì cũng sẽ không hoàn toàn như thế.

Lại như năm đó, ân nhân của Tương Liễu chẳng phải Cộng Công mà lại là Tiểu Yêu (như nàng từng muốn thế). Sẽ có kẻ lãng tử cố chấp ấy, bởi vì đã không có chỗ để an ổn quay về – để hạnh phúc – để phải so đo tính toán như Tương Liễu sao?
—

Điểm bắt đầu không tạo nên kết quả. Điểm tạm gọi là bắt đầu ấy cũng như mọi điểm khác nối đến điểm tạm gọi là kết quả, mà mỗi điểm bất kì do chính mình chọn lại cũng chẳng do mình chọn lấy.

Bắt đầu là vô thủy, lại cũng là chỉ là một, hoặc vài phương diện bất kì được cái nhìn quy chiếu cắt lấy, lại cũng là tại đây và bây giờ, là thực tại hiện tiền, là tiềm năng, là chuyển cơ.
Dù rằng trong lưới duyên khởi chằng chịt, tại mỗi điểm vốn dĩ mình không có tất cả mọi lựa chọn, bởi vì mỗi điểm đã luôn bị quy định bởi những điểm phía trước, và những diểm /đường xung quanh. Nhưng đồng thời tinh tế mà nhìn thì mình cũng có không ít lựa chọn, dù nhìn qua mắt thường chúng chẳng khác nhau, hoặc khác nhau chỉ một mảy may.
Từ đây mà có thể càng đi càng thong dong. Lại từ đây mà càng phải tinh tế thăm dò, khảo sát.

Kết quả là vô chung, lại cũng là một phương diện được cắt lấy, lại cũng là thực tại hiện tiền, toàn diện và đẩy đủ, là bao hàm đầy đủ toàn bộ chẳng sót lấy một điểm trước đó.
Từ đây mà dung, lại từ đây mà càng phải nghiêm mật.

— SG, July 26, 2023 —