Bài này khai triển từ comment tôi viết phân tích chương 302 của truyện, ở chương này các nút thắt tâm lý của nhân vật được tháo mở (và các ức chế sinh lý của người đọc được giải tỏa =)))
Spoiler Alert: nội dung sau đây sẽ tiết lộ plot truyện và kết cục của các nhân vật chính.
Image: breaking dawn at LOBITA land, by Roxane
———————
Lạc Tầm yêu Thiên Húc ánh dương ấm áp, rồi từ đó có thể mở lòng, thấu hiểu, yêu thương Ân Nam Chiêu thoạt nhìn đầy tối tăm, khắc nghiệt. Ân Nam Chiêu yêu Lạc Tầm thiện lương, trong sáng, để từ đó tham lam muốn biết quá khứ của cô, sợ hãi muốn nhìn thấu tương lai của cô, phát hiện ra Lạc Lan chính là cội rễ của Lạc Tầm.
Bùn lầy là nơi hoa sen nở. Bóng tối và ánh sáng cùng chung nhau một nhịp thở.
Nếu Ân Nam Chiêu không trải qua những kì thị, ngược đãi vì là một dị chủng, bị mua bán như hàng hóa, trải qua hành hạ tinh thần lẫn thể chất, liệu sẽ có một Quan Chấp Chính thương xót, toan tính cho thân phận dị chủng không chỉ ở Liên Bang Odin mà trên khắp tinh hà?
Nếu anh không phải là người nhân bản, không được luật pháp bảo vệ, ai phát hiện ra cũng có thể giết chết, liệu anh có được tấm lòng ẩn bi thương “giỏi đánh giết, mà không thích đánh giết; nắm quyền cao, mà không hề yêu quyền”, hết lòng chọn lọc, đào tạo thế hệ kế thừa?
Nếu anh chỉ là một Thiên Húc ấm áp sáng lạn, ai sẽ là người tàn nhẫn với chính mình, lạnh lẽo cô độc, thầm lặng xông pha trong bóng tối bảo vệ Relictus, bảo vệ một hành tinh mà dị chủng như anh có thể sinh sống an toàn và được tôn trọng?
Nếu anh không “điên rồ”, không có “lòng dạ ma quỷ”, ai sẽ quyết tuyệt đâm mẫu hạm Nam Chiêu vào mẫu hạm Anh Tiên, hi sinh vô vàn binh lính, gánh chịu tất cả phỉ báng để kéo dài nền hòa bình giữa loài người và dị chủng thêm 50 năm?
Nếu anh không trải qua tất cả những phen nhân tình ấm lạnh đó, liệu anh có thể thấy rõ tất cả, để không oán không hối, mỉm cười bình thản khi tất cả những con người anh dùng tất cả để bảo vệ quay lưng lại với mình?
Nếu Lạc Tầm thiện lương, tươi cười không phải là Lạc Lan đã từng khổ đau mất đi gia đình yêu thương nàng sâu đậm, Lạc Tầm sẽ không biết nấu ăn, không bước lên con đường nghiên cứu gen, không có can đảm khiêu chiến giá trị thế tục, không có tấm lòng yêu thương sâu đậm không e ngại, che dấu, cũng không có sự kiên trung bảo vệ những người tin tưởng nàng.
Nếu Nữ hoàng Lạc Lan sắc xảo, cứng rắn không từng là Lạc Tầm, mất hết ký ức, phản bội kế hoạch ban đầu, mơ màng dẫn đến cái chết của anh trai, ngây ngô yêu kẻ thù giết cha mẹ, nàng cũng không thể đồng cảm với Ân Nam Chiêu, đồng cảm với thân phận của các dị chủng khác, tìm ra thuốc chữa dị biến, hi sinh mạng sống của mình để xây dựng thế giới mà Ân Nam Chiêu từng ước mơ.
Tôi rất thích hình tượng ẩn dụ Tầm Chiêu đằng của tác giả. Bề ngoài nó tà ác, xấu xí, đầy gai nhọn như hai người bọn họ, nhưng lại chính là thành tố không thể thiếu để kiến lập nên nền bình đẳng giữa con người và con người mang gen dị chủng
Cả Ân Nam Chiêu và Lạc Lan từ việc nhận được sự yêu thương, thấu hiểu toàn diện của đối phương mà học được cách chấp nhận, tha thứ cho quá khứ, ôm ấp được cả tốt xấu, thừa nhận cả mặt sáng và tối trong chính mình. Đây là một bài học trưởng thành mà với tính cách cứng rắn, gai góc của hai người họ sẽ khó mà học được nếu không có nhau.
Đồng Hoa qua truyện này thách thức các lằn ranh nhị nguyên rất sâu sắc. Sau khi đọc xong, tôi không thể nào còn bảo trì nổi được cái thái độ cha đời, cười cười, khinh nhờn, phán xét, phân định hời hợt của mình. Mỗi lần thái độ này quay trở lại, lòng tôi lại tự nhiên phát sinh một tia tự nhắc nhở mình cần mở lòng, để thấu hiểu, để chia sẻ, để thương xót. Đúng hay sai là một tiêu đánh giá quá hời hợt, cũng như bất cứ tiêu chí nào. Bởi vậy, đối với tôi, đây là bộ truyện hay nhất, ấn vào tâm tôi bài học sâu sắc nhất.
Không một con người nào là đáng yêu, nhưng ai cũng đáng thương xót cả.
Tôi cũng chưa từng trách Thần Sa phụ bạc và Tử Yến hồ đồ. Bởi vì khi tôi ấn sâu tâm mình vào Ân Nam Chiêu, thành thật cố thấu hiểu con người anh, dùng tấm lòng của anh để cảm nhận, tôi phát hiện mình có thể xót thương cho từng nhân vật một trong suốt câu chuyện. Không trách họ, bởi vì tôi biết được sự yêu thương, thấu hiểu một con người trải qua nhiều đau khổ và mâu thuẫn như Lạc Lan đòi hỏi một tấm lòng từng trải qua đau đớn, mâu thuẫn và bất đắc dĩ tương tự, như tấm lòng của Ân Nam Chiêu. Hoặc là một tấm lòng trong sạch như trẻ nhỏ, ít nhiễm ô bởi các thành kiến, các phân định tốt xấu đúng sai bề ngoài hời hợt, như tấm lòng của Tiểu Hoàn và Tiểu Giác. Tử Yến và Thần Sa khi nhỏ rất sớm đã được lựa chọn, nuôi dưỡng, giáo dục như những người ngồi chiếu trên, nắm giữ vận mệnh của người khác. Họ chỉ là những con người ngây thơ, lờ mờ, cuối cùng bỏ lỡ bóng tối và cả ánh sáng của cuộc đời mình.
Tôi thậm chí đặc biệt thương xót Thần Sa. Tôi thấy mình giống hắn. Chỉ trải qua một ít ấm lạnh, rồi tự khiến mình trở nên lạnh lẽo, từ chối tiếp nhận thêm thương tổn, không còn can đảm nhìn vào bóng tối. Mà vết thương, như Ân Nam Chiêu nói rất đúng: “là cái khe rạch nát sự hoàn mỹ, nhưng cũng nhờ đó mà ánh sáng có thể rọi vào”. Tôi cũng đặc biệt thương xót Thần Sa, bởi vì cùng phải học một bài học dung thứ như Ân Nam Chiêu, như Lạc Lan, nhưng trước đây luôn bài xích bóng tối, trì hoãn, chống đối tiếp nhận, nên đến khi bài học giáng xuống như sấm sét, buộc hắn trả cả vốn cả lãi lại là cả một đời không ngừng day dứt hối tiếc.
Không chạm đáy bóng tối tuyệt đối, người ta cũng không thể có lòng thương, có sức mạnh, có trí tuệ để vươn lên được ánh sáng tuyệt đối. Bây giờ khi nhìn thấy mặt tốt đẹp tôi không còn có thể nhìn thấy nó chỉ là giản đơn và tất nhiên.
Dùng tấm lòng của mình ấn vào anh, tôi cảm nhận rằng, dù sao Ân Nam Chiêu sẽ mỉm cười cảm ơn Thần Sa, bởi vì khi còn là Tiểu Giác, hắn đã thay anh trong 10 năm sớm sớm, chiều chiều, chiếu cố, xót xa, bầu bạn bên cạnh người con gái cô đơn, lòng đầy vết thương, trên vai lại mang theo gánh nặng nghìn cân do chính anh để lại, người mà họ cùng thương mến, người mà anh đã không còn cơ hội để đồng hành, san sẻ. Nếu không có Thần Sa, có lẽ sẽ không ai tổn thương Lạc Lan sâu sắc, nhưng cũng sẽ không có ai là niềm an ủi cho những ngày tháng vất vả của nàng. Tôi nghĩ anh sẽ bình thản gật đầu với Thần Sa, bởi vì cuối cùng khi phải chạm đáy của bóng tối, của tuyệt vọng hắn đã không buông bỏ mà biến khổ đau thành sự bền bỉ, kiên trì gìn giữ ánh sáng mà Ân Nam Chiêu và Lạc Lan đã dùng tất cả để mang lại. Âu cũng là không phụ bạc tấm lòng của cả hai từng đối với hắn.
Một lần lại một lần, dùng tấm lòng của Ân Nam Chiêu, tôi vậy mà lại cảm ngộ ra được một chút gì gọi là tình thương, là vì người không chút so đo, toàn tâm toàn ý chúc phúc, vui vẻ. Lúc phát hiện, chính bản thân cũng bất ngờ.
———————————-
Foot note:
A khác A.
A khác không A.
A khác (vừa A vừa không A)
A khác không (vừa A vừa không A)
Cách đây 4 năm, hiểu được 2 vế đầu. Hơn 4 năm sau, vật đổi sao dời, cuối cùng đọc xong quyển này cảm ngộ sự thay đổi, trưởng thành của Lạc Lan tôi bắt đầu mơ hồ hiểu được 2 vế sau. Chỉ có điều A là gì thì vẫn hoàn toàn chưa biết =))))
Mong cho tôi và tất cả mọi người chạm đến bóng tối sâu thẳm nhất, vươn tới ánh sáng đẹp đẽ nhất, và thấy được không hai.